İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 9 Nisan 2019'da yapılacak genel seçimler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'e verdiği destekten dolayı teşekkür etti. Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamaya göre, Başbakan Trump ile telefonda görüşerek son dönemdeki gelişmeleri değerlendirdi. Görüşmede Netanyahu, Trump'ın İsrail'in güvenliği ve bölgesel çıkarları doğrultusundaki adımlarına, özellikle de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğini kabul etmesi gibi kararlarına övgüde bulundu.
Seçim öncesi Trump faktörü
Netanyahu'nun bu teşekkürü, İsrail seçim kampanyasının kritik bir döneminde geldi. Anketler, Netanyahu ile ana rakibi Benny Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz ittifakı arasında kıyasıya bir yarışa işaret ediyor. Netanyahu, seçmen nezdinde Trump ile olan yakın ilişkisini ve ABD yönetiminden aldığı destekleri öne çıkararak siyasi avantaj sağlamaya çalışıyor. Trump yönetimi, 2017'de Kudüs'ü tanıma kararı ve 2019'da Golan Tepeleri'ndeki İsrail egemenliğini tanımasıyla İsrail'in en önemli müttefiki olduğunu göstermişti. Bu adımlar uluslararası alanda tartışmalara yol açsa da Netanyahu hükümeti tarafından büyük bir diplomatik zafer olarak sunuldu.
Görüşmede ayrıca bölgesel güvenlik konularının ele alındığı, özellikle İran'ın artan etkisine karşı işbirliğinin vurgulandığı belirtiliyor. Netanyahu, Trump'a İsrail'in kuzey sınırındaki tehditlere karşı ABD'nin verdiği istihbarat ve askeri desteğin altını çizdi. Beyaz Saray'dan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
ABD-İsrail ilişkilerinde yeni dönem
Trump'ın göreve gelmesinden bu yana ABD-İsrail ilişkileri tarihi bir ivme kazandı. 2018'de ABD Büyükelçiliği'nin Tel Aviv'den Kudüs'e taşınması, iki ülke arasındaki bağları güçlendirdi. Ayrıca Washington, İsrail'e yönelik askeri yardımı sürdürürken, Birleşmiş Milletler'de İsrail aleyhine alınan kararlara karşı veto yetkisini kullandı. Netanyahu, bu destekleri seçim mitinglerinde sıkça dile getiriyor ve kendisini 'İsrail'in uluslararası arenadaki en güçlü sesi' olarak konumlandırıyor.
Ancak muhalefet, Netanyahu'nun ABD ile ilişkileri iç siyaset malzemesi yapmasını eleştiriyor. Mavi-Beyaz ittifakı sözcüleri, başbakanın dış politikadaki başarıları kendi hanesine yazdırmaya çalıştığını, oysa bu adımların iki ülke arasındaki kurumsal ilişkilerin bir sonucu olduğunu savunuyor. Yine de kamuoyu araştırmaları, İsraillilerin büyük çoğunluğunun Trump yönetimiyle iyi ilişkileri önemsediğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu'nun Trump'a teşekkürü ve ABD'nin İsrail'e verdiği koşulsuz destek, Türkiye'nin bölgesel dengeler açısından yakından takip ettiği bir gelişme. ABD'nin Kudüs ve Golan kararları, Türkiye'nin sert tepkisini çekmişti. Ankara, bu adımları uluslararası hukuka aykırı buluyor ve Filistin davasına verdiği desteği sürdürüyor. İsrail seçimlerinin sonucu, Türkiye-İsrail ilişkilerinin geleceğini de etkileyebilir. Netanyahu'nun yeniden seçilmesi, mevcut gerginliğin sürmesi anlamına gelebilirken, alternatif bir hükümet iki ülke arasında yeni bir diyalog kapısı aralayabilir. Ancak ABD'nin bölgedeki varlığı ve İsrail'e desteği, Türkiye'nin denge politikalarını zorlaştırıyor.
