ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu'ya açık destek verdi. Trump'ın bu hamlesi, İsrail siyasetinde belirsizliğin arttığı ve Netanyahu'nun iktidarını koruma mücadelesi verdiği bir dönemde geldi. Destek açıklaması, ABD-İsrail ilişkilerinde son dönemde yaşanan gerilimlerin gölgesinde yapıldı. İsrailli seçmenlerin bir kısmı, Trump'ın İran politikası ve savaş sonrası tutumu nedeniyle hayal kırıklığı yaşadığını ifade ediyor; bu nedenle desteğin seçim sonuçları üzerindeki etkisi belirsizliğini koruyor.
Trump'ın Desteğinin Arka Planı
Donald Trump'ın Netanyahu'ya verdiği destek, iki lider arasındaki uzun süreli yakın ilişkinin bir yansıması olarak görülüyor. Trump, başkanlığı döneminde Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımış ve İsrail'e yönelik bir dizi politikada geleneksel ABD çizgisinden sapmıştı. Ancak son dönemde, özellikle İran'la yaşanan savaş sürecinde, Trump'ın Netanyahu'ya yeterli desteği vermediği yönünde İsrail kamuoyunda eleştiriler yükselmişti. Trump yönetiminin İran'a yönelik tutumu, İsrail'de güvenlik endişelerini artırmış ve Netanyahu'nun sağlam bir müttefik görüntüsü çizmesini zorlaştırmıştı. Bu destek açıklaması, Trump'ın İsrail seçmeni nezdinde Netanyahu'ya duyulan güveni tazeleme çabası olarak yorumlanabilir.
İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak seçimler, ülkenin son yıllardaki en kritik seçimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Netanyahu, uzun süredir iktidarda olmasına rağmen, yolsuzluk davaları ve artan siyasi kutuplaşma nedeniyle zorlu bir seçim kampanyası yürütüyor. Trump'ın desteği, Netanyahu'nun kampanyasına moral verebilir; ancak İsrailli seçmenlerin önemli bir kısmının ABD'nin İran politikasından duyduğu memnuniyetsizlik, bu desteğin etkisini sınırlayabilir. Seçim sonuçları, sadece İsrail iç siyasetini değil, aynı zamanda ABD-İsrail ilişkilerinin geleceğini de belirleyecek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın Netanyahu'ya desteği, sadece iki ülke arasındaki ilişkilerle sınırlı değil; aynı zamanda Ortadoğu'da değişen dengeler açısından da önemli. ABD'nin İran'la yaşadığı gerilim, bölgedeki tüm aktörleri etkiliyor. İsrail, İran'ın nükleer programını ve bölgesel yayılmacılığını en büyük tehdit olarak görüyor. Trump'ın İran konusundaki tutumu, İsrail'in güvenlik algısını doğrudan etkiliyor. Netanyahu, seçim kampanyasında güvenlik konusunu öne çıkararak, İran'a karşı sert bir çizgi izleyeceği mesajını veriyor. Trump'ın desteği, Netanyahu'nun bu mesajını güçlendirebilir; ancak aynı zamanda İsrail'in ABD'ye aşırı bağımlı olduğu eleştirilerini de beraberinde getirebilir.
Diğer yandan, Trump'ın desteği, ABD'nin iç siyasetiyle de bağlantılı. Trump, 2024 başkanlık seçimlerine hazırlanırken, Evanjelik Hristiyan seçmen tabanını memnun etmek için İsrail'e destek mesajları veriyor. Bu destek, aynı zamanda Trump'ın Ortadoğu'daki müttefiklerine sadık olduğu imajını pekiştirme amacı taşıyor. Ancak, ABD'deki bazı çevreler, Trump'ın bu tür açıklamalarının ABD'nin tarafsızlığını zedelediğini savunuyor. İsrail seçimlerine doğrudan müdahale olarak nitelendirilebilecek bu tür destekler, uluslararası hukuk ve diplomatik teamüller açısından tartışmalı.
İsrail'de yapılan anketler, seçimin başa baş geçeceğini gösteriyor. Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi ile muhalefetteki partiler arasındaki fark oldukça az. Trump'ın desteği, belki de birkaç sandalye fark yaratabilir; ancak seçmen davranışını belirleyen temel faktörlerin başında ekonomik sorunlar, güvenlik endişeleri ve yolsuzluk iddiaları geliyor. İsrailliler için ABD başkanının desteği önemli olsa da, sandıkta verecekleri kararı etkileyen daha yerel faktörler var.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Netanyahu'ya desteği, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde olsa da, Netanyahu hükümetinin Gazze politikaları ve bölgesel agresif tutumu Ankara'nın tepkisini çekiyor. ABD'nin İsrail'e koşulsuz desteği, Türkiye'nin bölgede dengeleri gözeterek yürüttüğü diplomasiyi zorlaştırabilir. Ayrıca, İran-ABD geriliminin tırmanması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerinde risk oluşturuyor. Netanyahu'nun yeniden seçilmesi, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni bir soğukluk dönemine yol açabilir. Ankara, ABD'nin İsrail'e verdiği desteğin Filistin meselesinde adaletsiz bir sonuç doğurmasından endişe ediyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel barış ve istikrar için daha aktif bir diplomasi izlemesi gerekliliğini ortaya koyuyor.
