İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, önümüzdeki hafta gerçekleştirmesi planlanan ABD ziyaretini iptal etti. Middle East Eye'ın haberine göre, Netanyahu'nun Washington'a yapacağı ziyaret iptal edilirken, herhangi bir gerekçe sunulmadı. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan kısa açıklamada, “Netanyahu, ABD Başkanı Joe Biden ile görüşmek üzere planlanan ziyareti iptal etmiştir” ifadelerine yer verildi. İptalin ardından bölgesel ve uluslararası siyasette soru işaretleri oluşurken, iptalin arka planına ilişkin çeşitli spekülasyonlar ortaya atıldı.
Gelişmenin arka planı
Netanyahu'nun ziyareti, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik askeri operasyonlarını yoğunlaştırdığı ve İran'ın Suriye'deki hedeflerine yönelik saldırılarını artırdığı bir döneme denk geliyor. ABD'nin Orta Doğu özel temsilcisi Brett McGurk'ün geçtiğimiz hafta Tel Aviv'i ziyaret ederek Netanyahu ile bir araya geldiği biliniyor. Bu görüşmede, ateşkes girişimleri ve bölgesel güvenlik konularının ele alındığı belirtildi. Netanyahu'nun ziyareti iptal etmesi, İsrail'deki koalisyon hükümetindeki iç siyasi krizle de bağlantılı olabilir. Netanyahu, yargı reformu konusunda yoğun tartışmalar yaşarken, aşırı sağcı ortaklarıyla arasında görüş ayrılıkları bulunuyor. Ayrıca, İsrail ordusunun Gazze'de operasyonları sürerken, sivil kayıpların artması uluslararası kamuoyunda tepki çekiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Netanyahu'nun ABD ziyaretini iptali, iki ülke arasındaki stratejik ilişkideki sürtüşmeye işaret edebileceği gibi, bölgesel dinamikleri de etkileyebilir. ABD'nin İsrail'e yönelik desteği şu ana kadar güçlü kalırken, Biden yönetimi, özellikle Filistin sorunu konusunda Netanyahu'nun izlediği bazı politikaları eleştiriyor. Ziyaretin iptali, ABD-İsrail arasında olası bir güven bunalımına mı yol açacağı sorusunu gündeme getirdi. Ayrıca, İran'ın nükleer programı ve bölgesel vekilleriyle mücadele, iki ülke arasındaki ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Netanyahu'nun Washington'a gitmemesi, İran karşıtı cephede eşgüdümü olumsuz etkileyebilir. Suudi Arabistan'la normalleşme çabaları da bu iptalden nasibini alabilir; zira İsrail ile Suudi Arabistan arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakereler hassas bir aşamada bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin çatışmasında son dönemde daha aktif bir arabulucu rolü üstlenmeye çalışırken, Netanyahu'nun ABD ziyaretini iptali Ankara için bir fırsat penceresi açabilir. İsrail yönetiminin ABD ile yaşadığı bu gerilim, Türkiye'nin bölgesel diplomasisinde elini güçlendirebilir. Ancak, Türkiye'nin Hamas ile olan ilişkileri ve Doğu Akdeniz'deki enerji gerilimleri de göz önüne alındığında, Ankara-Tel Aviv hattındaki normalleşme süreci yeni sınavlarla karşı karşıya kalabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesindeki insani ve diplomatik girişimlerini hızlandırmasına imkân tanıyabilir.
