Ukrayna'da Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in gözden düşen Savunma Bakanı Mikaylo Fedorov'u görevden alması, ülke genelinde öfkeli protestolara yol açtı. Perşembe sabahı Kiev başta olmak üzere birçok Ukrayna şehrinde binlerce kişi sokaklara döküldü. Başkentin ana meydanında toplanan kalabalık, ulusal marşı söyleyerek Ukrayna ve AB bayrakları salladı. Protestocular 'Utanç' ve 'Fedorov'u geri getir' sloganları atarken, gösteriler kısa sürede ülke geneline yayıldı. Fedorov, Ukrayna halkı arasında yüksek popülariteye sahip bir isim olarak öne çıkıyordu.
Fedorov'un Yükselişi ve Zelenskiy ile Kopuş
Mikaylo Fedorov, Şubat 2022'de Rusya'nın işgalinin başlamasından kısa süre sonra Savunma Bakanı olarak atanmıştı. Göreve geldiği dönemde Ukrayna ordusunun moralini yükselten ve Batı'dan askeri yardım sağlanmasında kilit rol oynayan Fedorov, halk nezdinde bir kahraman haline gelmişti. Özellikle savaşın ilk aylarında cephe hattında sık sık boy gösteren bakan, askerlerle omuz omuza verdiği pozlarıyla tanınıyordu. Ancak son aylarda Zelenskiy ile arasında stratejik farklılıklar olduğu yönünde söylentiler dolaşmaktaydı. Başkanlık ofisinden yapılan açıklamada, değişikliğin savaşın yönetilmesinde yeni bir vizyona duyulan ihtiyaçtan kaynaklandığı belirtilirken, gösteriler bu gerekçeyi kabul etmedi. Analistler, Fedorov'un görevden alınmasının Zelenskiy yönetimine olan güveni sarstığını belirtiyor.
Protestoların büyüklüğü, Ukrayna toplumunda savaşın yönetimiyle ilgili derin endişelerin olduğunu gösteriyor. Özellikle son dönemde cephe hattındaki zorluklar nedeniyle hükümete yönelik eleştiriler artmıştı. Fedorov'un gitmesiyle bu eleştiriler sessiz sedasız dinmek yerine, tam tersine sokaklara taştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fedorov'un görevden alınması sadece Ukrayna iç siyasetiyle sınırlı kalmadı, aynı zamanda bölgesel ve küresel etkileri de beraberinde getirdi. Batılı müttefikler, Ukrayna'nın savunma yönetimindeki bu ani değişikliği endişeyle karşılarken, Rusya ise bu durumu kendi lehine kullanmaya çalışıyor. Kremlin sözcüsü, Ukrayna'nın istikrarsızlığa sürüklendiğini iddia ederek 'barış görüşmeleri için zemin hazırlandığını' öne sürdü. Oysa Ukrayna'da kamuoyu, savaşın devam etmesi gerektiğini düşünüyor. Gösterilere katılanlar, 'Bu değişiklik savaşta zafiyet yaratacak' endişesini taşıyor.
Bunun yanında, gösterilerin barışçıl olması dikkat çekiyor. Ukrayna güvenlik güçleri, protestolara müdahale etmezken, Zelenskiy'den henüz olaylara ilişkin bir açıklama gelmedi. Bu sessizlik, hükümetin kriz yönetimi konusunda zorlandığını gösteriyor. Batı ülkeleri, Ukrayna'nın iç siyasetine karışmamakla birlikte, bu tür krizlerin uluslararası yardımların aksamaması için bir an önce çözülmesi gerektiğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'daki bu iç siyasi kriz, Türkiye'nin Karadeniz'deki dengeleri açısından önem taşıyor. Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyen ve iki ülke arasında arabuluculuk rolü üstlenen bir ülke. Fedorov'un gitmesiyle Ukrayna savunma yönetiminde oluşabilecek belirsizlik, Karadeniz'deki güvenlik ortamını etkileyebilir. Ayrıca Türkiye'nin S-400 ve Bayraktar gibi savunma işbirlikleri açısından Ukrayna'daki istikrarsızlık, bu alandaki ortaklıkları doğrudan etkilemese de, dolaylı yoldan Türk savunma sanayii ihracatını etkileyebilir. Bu nedenle Ankara, Kiev'deki gelişmeleri yakından izlemektedir.
