Nepal Dışişleri Bakanı Arzu Rana Deuba Khanal, Çin'e yaptığı resmi ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, Nepal hükümetinin hem Hindistan hem de Çin ile daha güçlü bağlar kurmayı hedeflediğini belirtti. Khanal'ın Pekin ziyareti, Yeni Delhi'ye yaptığı ziyaretin hemen ardından geldi. Hindistan'da Nepal'in Hindistan'a "en yüksek önceliği" vereceğini söyleyen Khanal, Çin'de ise iki ülke arasındaki iş birliğini geliştirme mesajı verdi. Bu ziyaretler, Nepal'in bölgesel güçler arasındaki hassas denge politikasını yansıtıyor. Nepal, coğrafi konumu nedeniyle hem Hindistan hem de Çin ile güçlü ilişkilere sahip olmak zorunda. Ülke, 2015'teki anayasa krizi sırasında Hindistan'ın uyguladığı gayri resmi abluka nedeniyle Çin'e yönelmiş, ancak son yıllarda Hindistan ile ilişkileri düzelmişti. Khanal'ın bu ikili ziyaretleri, Nepal'in taraf seçmekten kaçınarak her iki ülkeyle de iyi geçinme stratejisini sürdürdüğünü gösteriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Nepal, Himalayalar'da Çin ile Hindistan arasında sıkışmış bir ülke. Tarihsel olarak Hindistan ile yakın kültürel ve ekonomik bağları olmasına rağmen, Çin'in bölgedeki artan etkisi Nepal'in dış politikasını şekillendiriyor. 2015'teki deprem ve ardından Hindistan'ın uyguladığı abluka, Nepal'i Çin'e yaklaştırmıştı. Çin, Nepal'e altyapı yatırımları yaparak etkisini artırdı. Ancak Nepal, Hindistan ile olan bağlarını da koparmak istemiyor. Khanal'ın Hindistan ziyaretinde söylediği "en yüksek öncelik" vurgusu, Hindistan'ın hassasiyetlerini gidermeye yönelikti. Aynı zamanda Çin'in de Nepal üzerindeki baskısı dikkate alındığında, Khanal'ın Pekin ziyareti kaçınılmazdı. Nepal, her iki ülke ile de ekonomik iş birliğini derinleştirmek istiyor. Çin, Nepal için önemli bir yatırımcı, özellikle Kuşak ve Yol Projesi kapsamında. Hindistan ise Nepal'in en büyük ticaret ortağı ve güvenlik iş birliği yaptığı ülke.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nepal'in bu denge politikası, Güney Asya'da Çin-Hindistan rekabetinin bir yansıması. Çin, Hindistan'ın etki alanında gördüğü Nepal, Maldivler, Sri Lanka gibi ülkelerde nüfuz kazanmaya çalışıyor. Hindistan ise bu ülkeleri kendi güvenlik çevresi olarak görüyor. Nepal'in taraf seçmemesi, her iki büyük gücün de tepkisini çekmeden ilişkilerini sürdürmesine olanak tanıyor. Küresel olarak, ABD de bölgede Çin'in etkisini dengelemeye çalışırken Nepal'in bu politikası dikkatle izleniyor. Nepal, ayrıca iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkeler arasında; Himalayalar'daki buzulların erimesi su kaynaklarını tehdit ediyor. Bu konuda da Çin ve Hindistan ile iş birliği yapması gerekiyor. Khanal'ın ziyaretleri sadece ikili ilişkiler değil, bölgesel istikrar açısından da önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Asya'da artan etkisiyle Nepal gibi ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Nepal, Türkiye için bölgesel bir güç olmasa da, Hindistan ve Çin arasındaki rekabet Türkiye'nin Asya politikasını etkileyebilir. Türkiye, Çin ile Kuşak ve Yol Projesi kapsamında iş birliği yaparken, Hindistan ile de savunma ve enerji alanlarında bağları var. Nepal'in denge politikası, Türkiye'ye bölgede çok yönlü ilişkiler kurabilmek için bir fırsat sunabilir. Ayrıca, Türkiye'nin kalkınma yardımları ve eğitim iş birlikleri Nepal'de görünürlük kazanmasına yardımcı olabilir. Ancak doğrudan bir etki sınırlı olsa da, Nepal'in siyasi istikrarı bölgesel barışa katkı sağlayabilir.
