Kolombiya'nın batısındaki Cali kentinde meydana gelen 5,5 büyüklüğündeki depremin ardından enkaz altında kalan bir işçi, arama kurtarma ekiplerinin yoğun çalışması sonucu yaklaşık 14 saat sonra sağ olarak çıkarıldı. Deprem, şehirdeki birçok binanın çökmesine ve en az 12 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Kurtarılan işçinin, göçük altında kalan son kişi olduğu ve sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi. Yetkililer, depremin ardından bölgede arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü, ancak artçı sarsıntılar nedeniyle çalışmaların zaman zaman kesintiye uğradığını açıkladı.
Gelişmenin Arka Planı
Cali, Kolombiya'nın Büyükşehir bölgesi olarak bilinen ve yaklaşık 2,2 milyon nüfusa ev sahipliği yapan önemli bir ekonomik merkez. Ülkenin üçüncü büyük şehri olan Cali, özellikle son yıllarda artan göç ve kentleşme baskısı altında. Deprem, sabahın erken saatlerinde yerel saatle 06:35'te meydana geldi ve halkı uykuda yakaladı. Kolombiya Jeoloji Servisi'ne göre depremin merkezi, şehrin yaklaşık 20 kilometre güneybatısındaki Dagua belediyesiydi. İlk sarsıntının ardından en az 20 artçı sarsıntı kaydedildi. Deprem, özellikle eski yapıların yoğun olduğu San Antonio ve Granada mahallelerinde ağır hasara yol açtı. Şehirdeki hastaneler, yaralıları kabul etmek için seferber olurken, birçok okul ve kamu binası geçici barınma merkezi olarak kullanılmaya başlandı.
Kurtarma çalışmalarına katılan itfaiye ekipleri, enkaz altındaki işçinin sesini duymalarının ardından çalışmalarını yoğunlaştırdı. Ekipler, iş makinaleri yerine elle ve küçük aletlerle enkazı kazarak işçiye ulaştı. İşçinin kurtarıldığı an, olay yerinde bulunan muhabirimiz Genevieve Glatsky tarafından da tanıklandı. Kurtarma sırasında işçinin bilincinin açık olduğu ve su ile hafif bir atıştırmalıkla güçlendirildiği belirtildi. Sağlık ekipleri, işçinin vücudunda kırık olmadığını, ancak şok geçirdiğini ve hastanede gözlem altına alındığını açıkladı. Bu olay, deprem felaketlerinde enkaz altında kalanların kurtarılma umudunun ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kolombiya, Pasifik Ateş Çemberi olarak bilinen sismik olarak aktif bir bölgede yer alıyor. Ülke, tarih boyunca birçok yıkıcı deprem yaşadı; 1999'da Eje Cafetero bölgesindeki depremde 1.000'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Cali depremi, ülkenin afet yönetimi kapasitesini yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, özellikle eski binaların deprem yönetmeliklerine uygun hale getirilmesi ve kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. Deprem, ayrıca Kolombiya'nın komşu ülkelerle olan ilişkilerinde de bir dayanışma örneği oluşturdu; Ekvador ve Peru, arama kurtarma ekipleri ve insani yardım gönderme teklifinde bulundu.
Bu felaket, Latin Amerika genelinde afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha hatırlattı. Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi (UNDRR), bölgedeki ülkelerin afet risklerini azaltma konusunda daha fazla yatırım yapması çağrısında bulundu. Deprem, ayrıca iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele eden bölgede, doğal afetlerin ekonomik maliyetinin ne kadar ağır olabileceğini gösterdi. Cali'deki deprem, şehirlerin altyapı ve bina standartlarının iyileştirilmesi için küresel bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki deprem, Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan ülkeler için afet yönetimi ve kentsel dönüşümün önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş depremlerinde yaşadığı acı deneyimlerden dersler çıkarırken, uluslararası dayanışmanın önemi de ortaya çıkıyor. Türk ekipleri, geçmişte olduğu gibi Kolombiya'ya destek göndermeye hazır olduklarını ifade edebilir. Bu tür felaketler, aynı zamanda küresel tedarik zincirlerinin ve enerji hatlarının kesintiye uğrama riskini artırarak, Türkiye gibi ithalata bağımlı ülkelerin ekonomisini dolaylı olarak etkileyebilir. Bu nedenle, deprem riski taşıyan ülkelerin yapısal iyileştirmeleri, sadece ulusal değil bölgesel istikrar için de kritik önem taşıyor.
