Hindistan ekonomisi, geçtiğimiz çeyrekte yüzde 7'nin üzerinde bir büyüme kaydederek dünyanın büyük ekonomileri arasında en hızlı büyüyen ülke konumunu korudu. Ancak bu etkileyici performans, Başbakan Narendra Modi'nin ülkeyi 2047 yılına kadar 'gelişmiş ülke' statüsüne taşıma hedefi için hâlâ yetersiz görünüyor. Yoksulluk oranı, gelir dağılımı uçurumu ve istihdam yaratma kapasitesindeki zaaflar, büyüme rakamlarının gölgesinde kalan yapısal sorunlar olarak öne çıkıyor. Bu makale, Hindistan'ın büyüme hikayesini, hedefe giden yoldaki engelleri ve küresel ekonomi için taşıdığı anlamı ele alıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hindistan İstatistik ve Program Uygulama Bakanlığı'nın verilerine göre, ülke ekonomisi Kasım 2024'te sona eren mali yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 7,2 büyüdü. Bu oran, Çin'in yüzde 5,2'lik büyümesinin ve ABD'nin yüzde 2,5'lik genişlemesinin oldukça üzerinde. Küresel yatırım bankaları, bu ivmenin devam edeceğini ve 2024-25 mali yılında büyümenin yüzde 7,5'i bulacağını öngörüyor. Bu rakamlar, Hindistan'ı dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomisi yapıyor.
Ancak büyüme hızı, Modi'nin vizyonunu gerçekleştirmek için tek başına yeterli değil. Başbakan Modi, 2014'te iktidara geldiğinden bu yana ülkeyi 'gelişmiş ülke' kategorisine taşımayı en büyük hedef olarak belirledi. Bu hedef, kişi başına milli gelirin en az 13.000 dolara çıkarılmasını ve yoksulluğun tamamen ortadan kaldırılmasını öngörüyor. Hindistan şu anda kişi başına yaklaşık 2.500 dolarlık milli geliriyle 'alt orta gelirli' ülkeler sınıfında yer alıyor. Uzmanlar, mevcut büyüme hızıyla bu hedefe ulaşmanın en az 20 yıl süreceğini belirtiyor.
Asıl sorun, büyümenin istihdam yaratma kapasitesindeki zayıflık. Hindistan'da her yıl iş gücüne katılan 12-15 milyon genç için yeterli iş imkânı oluşturulamıyor. Ülkede tarım sektörü hâlâ nüfusun yüzde 45'ini istihdam ediyor ancak gayrisafi yurtiçi hasılanın sadece yüzde 16'sını üretiyor. Sanayi sektörü ise ekonomideki payını artıramamış durumda. Bu dengesizlik, yüksek büyüme hızına rağmen yoksulluğun kalıcı olmasına neden oluyor. Dünya Bankası'na göre Hindistan'da yaklaşık 230 milyon insan hâlâ günde 2,15 dolarlık uluslararası yoksulluk sınırının altında yaşıyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Hindistan'ın büyüme karnesi, küresel ekonomik dengeler açısından kritik önem taşıyor. Batı ülkeleri, Çin'e alternatif bir üretim ve tedarik merkezi olarak Hindistan'a büyük umut bağlamış durumda. Özellikle ABD'nin Çin'le yaşadığı teknoloji ve ticaret savaşları, Hindistan'ı Asya-Pasifik bölgesinde stratejik bir ortak haline getirdi. Apple, Samsung ve diğer büyük teknoloji şirketleri üretimlerinin önemli bir kısmını Hindistan'a kaydırma kararı aldı. Bu durum, Hindistan'ın küresel tedarik zincirlerinde oynayacağı rolün büyüyeceğine işaret ediyor.
Öte yandan, Hindistan'ın yüksek büyüme hızına rağmen karşılaştığı yapısal engeller, bu umutların gerçekleşmesini zorlaştıracak nitelikte. Altyapı eksiklikleri, bürokratik yavaşlık ve arazi edinme konusundaki çatışmalar, ülkeye yatırım yapmak isteyen yabancı şirketler için hâlâ en büyük engeller arasında. Dünya Bankası'nın İş Yapma Kolaylığı Endeksi'nde Hindistan 190 ülke arasında 129. sırada yer alıyor. Bu tablo, yatırımcıların Hindistan'a daha temkinli yaklaşmasına neden oluyor. Kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Hindistan'ın yatırım notunu ilk kez 2017'de çıkarmış, ancak o zamandan beri beklenen artışı yapmamıştı.
Uzmanlara göre Hindistan'ın asıl büyüme potansiyeli, iç talep ve hizmet sektöründeki dinamizme dayanıyor. Ülkenin devasa genç nüfusu, dijital dönüşüm ve fintek alanındaki atılımlar, ekonomik büyümenin yeni motorları olarak görülüyor. Hindistan'ın dijital ödeme sistemleri dünyanın en gelişmişleri arasında yer alıyor. Bununla birlikte, eğitim kalitesindeki düşüklük ve ara eleman yetiştirmedeki zorluklar, bu potansiyelin tam olarak kullanılmasını engelliyor. Hükümet, bu soruna çözüm bulmak amacıyla mesleki eğitim programlarına ağırlık vermeye çalışıyor ancak bu alandaki atılımlar yeterli görülmüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın gelişmiş ülke hedefi, Türkiye için hem benzer bir hedefin sınandığı bir örnek teşkil ediyor hem de iki ülke arasındaki ekonomik işbirliği açısından yeni fırsatlar barındırıyor. Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler grubu, büyüme hızının yeterliliği konusunda benzer tartışmalar yaşıyor. Hindistan'ın yüksek büyüme hızının istihdam ve kalkınma açısından beklenen sonuçları üretememesi, Türkiye'nin kendi ekonomik politikalarını oluştururken dikkate alabileceği bir ders niteliği taşıyor. Öte yandan, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 10 milyar doları aşmış durumda ve bu rakamın önümüzdeki yıllarda ikiye katlanması hedefleniyor. Hindistan'ın artan refahı, Türk şirketlerine bu pazara açılma ve teknoloji alanlarında işbirliği yapma imkânı sunuyor.
