Michigan'da 5 Kasım'da yapılacak kritik Senato yarışı, Amerikan siyasetinin en önemli dönüm noktalarından birine sahne oluyor. Arap kökenli progresif doktor Abdul El-Sayed, İsrail yanlısı güçlü lobi grubu AIPAC'ın (Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi) yoğun saldırılarına rağmen, eyalette 'tarihi' bir zafer kazanmanın eşiğinde. El-Sayed'in yarışı, sadece Michigan için değil, tüm ABD'de Demokrat Parti'nin İsrail ve Filistin politikasına dair yaşadığı derin bölünmeyi de gözler önüne seriyor.
El-Sayed, Michigan'da Türk ve Arap kökenli Amerikalıların yoğun olarak yaşadığı Dearborn kentinde büyük bir destek topladı. Kendisi, Michigan eyaletinin eski sağlık bakanı olarak görev yapmış ve ilerici sağlık reformlarıyla tanınan bir doktor. Ancak asıl dikkat çeken, onun İsrail'in Gazze'deki saldırılarına yönelik eleştirel duruşu. El-Sayed, ateşkes çağrısı yapan ve Filistinlilerin haklarını savunan bir siyasi çizgi izliyor. Bu tavrı, Demokrat Parti'nin önemli bir kesimi tarafından destekleniyor.
Ancak bu tutum, AIPAC'ın öfkesini çekmiş durumda. Örgüt, El-Sayed'in karşısında yer alan Cumhuriyetçi adaya değil, Michigan ön seçiminde yarışan diğer Demokrat adaylara milyonlarca dolarlık destek sağladı. AIPAC'ın amacı, İsrail'e koşulsuz destek veren bir adayı ön seçimden geçirmek. Bu durum, Demokratlar arasında 'İsrail'i desteklemek' ile 'Filistin haklarını savunmak' arasındaki gerilimin bir yansıması olarak görülüyor.
ABD siyasetinde yeni bir güç mü?
El-Sayed'in kampanyası, sadece bir seçim yarışı değil, aynı zamanda Amerikan siyasetinde artan Müslüman ve Arap seçmenin etkisini de gösteriyor. Son yıllarda Amerikalı Müslümanlar, özellikle dış politika konularında daha fazla söz sahibi olmaya çalışıyor. Michigan, bu anlamda en yoğun Arap ve Müslüman nüfusa sahip eyaletlerden biri ve Federal kongredeki temsilcilerin belirlenmesinde kritik bir öneme sahip. El-Sayed'in başarılı olması, eyaletteki bu toplumun siyasi olarak daha fazla görünürlük kazanması anlamına gelebilir.
Ancak uzmanlar, AIPAC'ın ağır maddi desteğinin ve lobi gücünün, El-Sayed'in şansını ciddi şekilde düşürdüğüne dikkat çekiyor. Bununla birlikte, AIPAC'a rağmen yürütülen bu kampanya, genç seçmenler ve ilerici kesimler arasında büyük bir ilgi uyandırıyor. El-Sayed, sosyal medyada ve gençlik örgütleri aracılığıyla güçlü bir iletişim ağı kurmuş durumda. Bu da seçim sonucunun beklenenden daha yakın geçebileceğine işaret ediyor.
Seçimin gölgesinde İsrail ve Filistin tartışması
El-Sayed'in yarışı, ABD'nin İsrail politikası üzerindeki tartışmaları da yeniden alevlendirdi. Başkan Joe Biden yönetiminin İsrail'e verdiği destek, Demokrat Parti'nin ilerici kanadında ciddi rahatsızlık yaratıyor. Bu rahatsızlık, Kongre üzerinde de baskı oluşturuyor. Kongre'nin önde gelen üyelerinden biri olan Bernie Sanders, El-Sayed'i açıkça destekleyerek İsrail politikasının değişmesi gerektiğini vurguladı. Sanders, 'Amerikan halkının çoğunluğu, İsrail'in Gazze'deki eylemlerinin savaş suçları teşkil ettiğini düşünüyor ve hükümet buna duyarsız kalamaz' ifadelerini kullandı.
Bu durumun bir yansıması da Amerikan toplumundaki genel kanaat. Son anketlere göre, Amerikalıların yüzde 60'ından fazlası İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını onaylamıyor. Bu oran, genç seçmenler arasında çok daha yüksek. Dolayısıyla El-Sayed'in kampanyası, bu toplumsal hoşnutsuzluğun bir siyasi karşılığa dönüşüp dönüşmeyeceğinin de bir testi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve İsrail'in Gazze politikalarına yönelik eleştirileriyle biliniyor. Bu bağlamda, El-Sayed'in Michigan'da kazanması, ABD'de Türkiye'nin yakından izlediği bir gelişme olacaktır. Türkiye, özellikle Amerika'daki Müslüman toplumun siyasi güçlenmesinin, İsrail yanlısı lobinin etkisini dengeleyebileceği görüşünde. Bu durum, Türkiye'nin Washington nezdindeki çıkarları açısından değerlendirildiğinde, Kongre'de Filistin'e ve dolayısıyla Türkiye'nin tezlerine daha duyarlı seslerin yükselmesine kapı aralayabilir. Ancak AIPAC'ın gücü göz önüne alındığında, bu etkinin sınırlı kalabileceği de unutulmamalıdır.
