Mali'deki askeri cunta yönetimi, Sahel bölgesinde faaliyet gösteren El Kaide bağlantılı örgütün lideri İyad Ag Ghali'nin yakalanması veya öldürülmesini sağlayacak bilgiye 3 milyon euro (yaklaşık 3,3 milyon dolar) ödül vereceğini duyurdu. Nisan ayında büyük bir saldırı dalgası başlatan Ghali, Mali ordusunun ve uluslararası güçlerin en çok aranan teröristleri arasında yer alıyor. Cunta sözcüsü Albay Abdoulaye Maïga, ülke genelinde güvenliği sağlama kararlılıklarının bir göstergesi olarak bu ödülü açıkladıklarını belirtti.
Gelişmenin Arka Planı
İyad Ag Ghali, Tuareg asıllı bir isyancı lider olup 2017 yılında El Kaide'nin Sahel kolu olan Cemaat Nusrat el-İslam ve'l Müslimin (JNIM) adlı örgütü kurdu. Ghali, Mali'nin kuzeyindeki çatışmalarda önemli bir figür haline gelmiş ve ülkenin istikrarını tehdit eden saldırılar düzenlemiştir. Nisan 2023'te JNIM, Mali ordusuna ve Birleşmiş Milletler Barış Gücü'ne (MINUSMA) karşı koordineli saldırılar başlatarak bölgedeki güvenlik durumunu daha da kötüleştirdi. Mali, 2020 ve 2021'deki darbelerin ardından askeri cunta tarafından yönetiliyor. Cunta, ülkede terörle mücadeleyi öncelik haline getirmiş olsa da, uluslararası toplumla ilişkileri gergin. Fransa, Mali'deki askerlerini çekerken, Rus paralı asker grubu Wagner bölgede etkinliğini artırdı. Bu ödül, cuntanın yabancı güçlere bağımlılığı azaltma ve kendi güvenlik politikalarını uygulama çabasının bir parçası olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sahel bölgesi, terör örgütlerinin faaliyetleri nedeniyle uzun süredir istikrarsızlık yaşıyor. El Kaide ve IŞİD bağlantılı gruplar, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad'da saldırılar düzenleyerek binlerce sivilin ölümüne ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine neden oldu. Ghali'nin yakalanması, sadece Mali için değil, tüm Sahel bölgesi için bir dönüm noktası olabilir. Ancak, uzmanlar bu kadar yüksek bir ödülün bile Ghali'nin yakalanmasını garanti etmediğini, çünkü onun yerel aşiretler arasında güçlü bir destekçi ağına sahip olduğunu belirtiyor. Ayrıca, cuntanın bu hamlesi, uluslararası toplumla işbirliği yapmaktan ziyade kendi başına hareket etme isteğini yansıtıyor. Bu durum, bölgede Fransa ve ABD gibi Batılı güçlerin etkisinin azaldığı, Rusya ve Çin gibi diğer aktörlerin nüfuz kazandığı bir döneme denk geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mali'deki bu gelişme, Türkiye'nin Afrika açılımı politikası bağlamında önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Sahel bölgesindeki ülkelerle ekonomik ve askeri işbirliğini artırmış durumda. Mali'deki cunta yönetimi, Türkiye'den insansız hava araçları ve askeri ekipman tedarik ediyor. Ghali gibi bir liderin yakalanması, bölgedeki terör tehdidini azaltarak Türkiye'nin yatırımlarının güvenliğini artırabilir. Ancak, cuntanın Batı'ya karşı duruşu ve Wagner grubuyla yakınlaşması, Türkiye'nin kendi çıkarlarını dikkatle dengelemesini gerektiriyor. Bu nedenle, Ankara'nın bölgedeki gelişmeleri yakından izlemesi ve hem cunta hem de diğer bölgesel aktörlerle stratejik iletişimini sürdürmesi bekleniyor.
