Malezya'nın eski Başbakanı Mahathir Muhammed, 99 yaşında, eşi Siti Hasmah Muhammed Ali'nin vefatının ardından hastaneye kaldırılarak gözlem altına alındı. Oğlu Mokhzani Mahathir, babasının durumuna ilişkin "endişe verici bir durum olmadığını" açıkladı. Mahathir'in hastaneye yatışı, ülke gündeminde geniş yankı uyandırdı.
Gelişmenin Arka Planı
Mahathir Muhammed, 10 Temmuz 1925 doğumlu olup, Malezya'nın modern tarihinin en etkili siyasi figürlerinden biridir. 1981-2003 yılları arasında başbakanlık yapmış, 2018-2020 yıllarında ise ikinci kez başbakanlık görevini üstlenmiştir. 99 yaşındaki Mahathir, dünyanın en yaşlı hükümet başkanlarından biri olarak bilinir. Uzun yıllardır kalp rahatsızlığı ve çeşitli sağlık sorunlarıyla mücadele eden Mahathir, son yıllarda sık sık hastaneye kaldırılmıştı. Eşi Siti Hasmah, 12 Temmuz 2024'te 96 yaşında vefat etmişti. Çift, 1956 yılında evlenmiş ve 68 yıllık evlilikleri boyunca Malezya siyasetinde birlikte önemli roller üstlenmişti. Siti Hasmah, özellikle kadın hakları ve halk sağlığı konularında yaptığı çalışmalarla tanınıyordu.
Mahathir'in hastaneye kaldırılması, eşinin ölümünün ardından yaşadığı duygusal sarsıntının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Oğlu Mokhzani, yaptığı açıklamada, "Babamın sağlık durumu iyi, sadece rutin kontroller için hastanede tutuluyor. Endişe edilecek bir şey yok" ifadelerini kullandı. Aile, Mahathir'in kısa süre içinde taburcu edilmesinin beklendiğini belirtti. Malezya basını, Mahathir'in hastaneye kaldırılmasını geniş şekilde takip ederken, ülke çapında birçok kişi sosyal medya üzerinden geçmiş olsun dileklerini iletti. Mahathir, Malezya'nın bağımsızlık sonrası dönemde ekonomik kalkınmasında ve uluslararası alanda tanınmasında kilit rol oynamış bir isim olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mahathir Muhammed, sadece Malezya'da değil, tüm Güneydoğu Asya ve İslam dünyasında saygın bir devlet adamı olarak kabul edilir. 1980'lerde ve 1990'larda uyguladığı ekonomik politikalar, Malezya'yı "Asya Kaplanı" olarak anılan hızlı büyüyen ekonomiler arasına sokmuştu. Ayrıca, Batı karşıtı söylemleri ve İslam dünyasında Filistin davasına verdiği destekle tanınıyordu. 2018'de 92 yaşında tekrar başbakan seçilmesi, dünya çapında büyük yankı uyandırmıştı. Mahathir, görevde olduğu dönemlerde Türkiye ile de yakın ilişkiler kurmuş, özellikle dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile sık sık bir araya gelmişti. İki lider, İslam dünyasının sorunlarına ortak çözüm arayışları içinde olmuşlardı. Mahathir'in sağlık durumu, Malezya'nın siyasi istikrarı ve geleceği açısından da önem taşıyor. Ülke, son yıllarda siyasi çalkantılarla boğuşurken, Mahathir hâlâ önemli bir denge unsuru olarak görülüyor. Onun yokluğunda, Malezya siyasetinde yeni bir dönemin başlayabileceği yorumları yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mahathir Muhammed, Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki en önemli müttefiklerinden biri olarak bilinir. Özellikle İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde Türkiye ile yakın işbirliği yapmış, Filistin ve Keşmir gibi konularda ortak tutum sergilemiştir. Mahathir'in sağlık durumu, Türkiye-Malezya ilişkilerinin geleceği açısından da önem taşıyor. Zira Mahathir, iki ülke arasındaki savunma sanayi işbirliğinin (özellikle insansız hava araçları ve zırhlı araçlar) mimarlarından biriydi. Onun siyaset sahnesinden çekilmesi, Türkiye'nin bölgedeki etkisini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Ayrıca, Malezya'nın önemli bir ASEAN üyesi olması ve Türkiye'nin ASEAN ile diyalog ortaklığı, Mahathir sonrası dönemde yeni dinamikler kazanabilir. Türk dış politikası açısından, Malezya ile ilişkilerin kurumsal temellere oturtulması ve kişisel liderlik bağlarından bağımsız hale getirilmesi kritik önemde.
