Lübnan devletinin etkin egemenliğe sahip olmaması, İsrail ile müzakereler ve Hizbullah'ın silahsızlandırılması çabalarında kritik bir sorun teşkil ediyor. Nisan ayında ABD'nin ev sahipliğinde başlayan İsrail-Lübnan görüşmeleri, bu temel eksikliği daha da belirgin hale getirdi. Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (LAF) kapasitesinin artırılması, ülkenin istikrarı ve bölgesel güvenlik için hayati önem taşıyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların yoğunlaşması, Lübnan devletinin zayıflığını bir kez daha gözler önüne serdi. Hizbullah'ın silahlı kanadı, devlet dışı bir aktör olarak ülkenin güneyinde kontrolü elinde tutarken, LAF'ın bu duruma müdahale edecek gücü bulunmuyor. ABD'nin arabuluculuğunda başlayan müzakereler, öncelikle sınır güvenliği ve silahsızlanma konularını ele alıyor. Ancak Lübnan'daki siyasi kriz ve kurumsal zafiyet, müzakere masasında elini zayıflatıyor.
LAF'ın güçlendirilmesi için uluslararası toplum çeşitli adımlar atıyor. ABD ve Avrupa Birliği, Lübnan ordusuna ekipman ve eğitim desteği sağlarken, Fransa'nın da öncülük ettiği bir girişim bulunuyor. Ancak bu yardımlar, ülkedeki devlet otoritesinin tesis edilmesi için yeterli değil. Hizbullah'ın siyasi ve askeri varlığı, reformları engellerken, uluslararası yaptırımların etkisi sınırlı kalıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lübnan'daki egemenlik krizi, sadece ülkenin değil, tüm Orta Doğu'nun güvenlik dengelerini etkiliyor. Hizbullah'ın İran tarafından desteklenmesi, bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. İsrail ile olası bir çatışma, bölgesel savaş riskini artırabilir. Bu nedenle, LAF'ın güçlendirilmesi, sadece Lübnan'ın değil, ABD ve Avrupa'nın da çıkarına. Ancak Hizbullah'ın silahsızlandırılması, uluslararası toplumun üzerinde uzlaştığı bir hedef olsa da, pratikte uygulanması oldukça zor görünüyor.
BM ve diğer uluslararası kuruluşlar, Lübnan'daki siyasi aktörler arasında diyaloğu teşvik ediyor. Ancak derin mezhepsel ayrımlar ve dış müdahaleler, bu çabaları baltalıyor. LAF'ın yeniden yapılanması, ancak siyasi bir uzlaşma ile mümkün olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'da devlet otoritesinin zayıflaması ve Hizbullah'ın güçlenmesi, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve güvenlik politikalarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Hizbullah'ın İran destekli faaliyetlerini yakından izlerken, LAF'ın kapasitesinin artırılmasına yönelik uluslararası çabaları destekleyebilir. Ancak bu süreçte, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnan'da kapsayıcı bir hükümetin kurulması, Türkiye'nin çıkarları açısından kritik öneme sahip. Bölgedeki güç boşluğu, terörizm ve düzensiz göç gibi riskleri artırabilir. Bu nedenle Türkiye, insani yardım ve diplomatik destek yoluyla Lübnan'ın istikrarına katkıda bulunmalıdır.
