Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın ülke genelinde düzenlediği büyük çaplı saldırıların ardından 'hayatın korunması' çağrısında bulundu. Rus güçlerinin 70'ten fazla füze ve 280'den fazla insansız hava aracıyla (İHA) gerçekleştirdiği saldırılarda en az 14 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda sivil yaralandı. Saldırılar, Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef alırken, birçok bölgede elektrik ve su kesintilerine neden oldu. Zelenskiy, uluslararası topluma daha fazla hava savunma sistemi desteği çağrısında bulunarak, 'Her kayıp hayat bir trajedidir ve bu trajedileri durdurmak için birlikte hareket etmeliyiz' dedi.
Gelişmenin arka planı
Saldırılar, Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik yoğunlaştırdığı kış dönemi saldırılarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne göre, Rusya gece boyunca farklı bölgelerden fırlattığı füzelerin büyük bir kısmını engellemeyi başardı ancak bazı isabetler sonucu can kayıpları yaşandı. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, ölenler arasında iki çocuk da bulunuyor. Saldırılarda birçok konut binası, hastane ve okul hasar gördü. Ukrayna Enerji Bakanlığı, ülke genelinde acil elektrik kesintileri uygulandığını bildirdi.
Zelenskiy, yaptığı açıklamada, 'Rusya'nın amacı bizi karanlığa gömmek ve halkımızın direncini kırmaktır. Ancak asla başaramayacaklar. Biz özgür bir ülkeyiz ve özgürlüğümüzü koruyacağız' ifadelerini kullandı. Ukrayna lideri, Batılı müttefiklerden özellikle gelişmiş hava savunma sistemleri olmak üzere askeri desteğin artırılmasını istedi. ABD ve Avrupa ülkeleri, Ukrayna'ya ek savunma yardımı göndereceklerini açıkladı.
Bölgesel veya küresel boyut
Saldırılar, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgalinin yarattığı insani krizi daha da derinleştiriyor. Birleşmiş Milletler, savaş nedeniyle 10 milyondan fazla insanın yerinden edildiğini, milyonlarca kişinin insani yardıma muhtaç olduğunu belirtiyor. Enerji altyapısına yönelik saldırılar, özellikle kış aylarında sivil halk üzerinde ağır bir yük oluşturuyor. Bu durum, göç dalgalarını artırarak komşu ülkeleri de etkiliyor.
NATO ve Avrupa Birliği, Rusya'nın saldırılarını sert şekilde kınadı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, 'Rusya'nın bu vahşi saldırıları, Ukrayna'nın savunmasını güçlendirme kararlılığımızı artırmaktadır' açıklamasında bulundu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Rusya'ya yönelik yaptırımların genişletilebileceği sinyalini verdi. Rusya ise saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu öne sürerken, Ukrayna'yı müzakereleri reddetmekle suçluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşında hem NATO üyesi hem de Karadeniz'e kıyıdaş ülke olarak aktif bir denge politikası izliyor. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde savaş gemilerinin geçişine kısıtlama getirirken, tahıl koridoru gibi diplomatik girişimlere de ev sahipliği yapmıştı. Bu yeni saldırılar, Ankara'nın iki ülke arasındaki arabuluculuk çabalarını zora sokabilir. Ayrıca, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar konularındaki hassasiyeti artmaktadır. Türkiye'nin, insani yardımları ve diplomatik girişimleriyle savaşın etkilerini hafifletmeye yönelik çabaları sürerken, yaşanan can kayıpları Ankara tarafından da kınanmaktadır.
