Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İsrail'in güney Lübnan'a yönelik devam eden saldırılarının durdurulması için Washington'un İsrail'e baskı yapmasını talep etti. Görüşme, Lübnan'ın güneyinde tansiyonun yeniden yükseldiği ve ateşkesin kırılgan olduğu bir dönemde gerçekleşti. Aoun, uluslararası toplumun İsrail'in ihlallerine karşı sessiz kalmaması gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Lübnan ile İsrail arasında 2023 yılında varılan ateşkes anlaşmasına rağmen, İsrail ordusu sık sık güney Lübnan'da hava saldırıları düzenliyor ve Hizbullah hedeflerini vurduğunu iddia ediyor. Son haftalarda artan saldırılar, bölgede yeni bir çatışma riskini gündeme getirdi. Lübnan hükümeti, saldırıların ülkenin egemenliğini ihlal ettiğini ve 1701 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararını ihlal ettiğini belirtiyor.
Cumhurbaşkanı Aoun, göreve geldiğinden bu yana istikrarı sağlamak ve uluslararası desteği artırmak için çaba sarf ediyor. ABD ile ilişkileri güçlendirmek isteyen Aoun, Rubio ile yaptığı görüşmede, İsrail'in saldırılarının durdurulması için ABD'nin arabuluculuk yapmasını istedi. Ayrıca, Lübnan ordusunun güçlendirilmesi ve ülkenin ekonomik krizden çıkarılması için ABD'den destek talep etti.
Görüşmede, Rubio'nun İsrail'e yönelik baskı konusunda somut bir taahhüt verip vermediği bilinmiyor. Ancak ABD yönetimi, İsrail'in güvenliğini desteklerken, sivil kayıpların önlenmesi ve bölgesel istikrarın korunması gerektiğini sık sık dile getiriyor. Analistler, ABD'nin İsrail üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini, zira İsrail'in kendi güvenlik kaygılarını ön planda tuttuğunu belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Lübnan'daki gelişmeler, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeyi daha da karmaşık hale getiriyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonları ve Lübnan'a düzenlediği saldırılar, bölgede geniş çaplı bir çatışma korkusunu artırıyor. Hizbullah, İsrail'in saldırılarına karşılık vereceğini açıklarken, Lübnan hükümeti ülkeyi yeni bir savaşa sürüklemek istemiyor.
Uluslararası toplum, özellikle ABD ve Fransa, Lübnan'da istikrarın sağlanması için çaba gösteriyor. Fransa, BM Güvenlik Konseyi'nde İsrail'in saldırılarını kınayan bir açıklama yapılması için girişimlerde bulundu. Ancak ABD'nin İsrail'e verdiği destek, bu tür girişimleri zayıflatıyor. BM Genel Sekreteri de taraflara itidal çağrısında bulundu.
Lübnan'ın ekonomik durumu da saldırılar nedeniyle daha da kötüleşiyor. Ülke, 2019'dan bu yana derin bir ekonomik krizle boğuşuyor ve altyapı çökme noktasında. Saldırılar, yatırım ortamını olumsuz etkiliyor ve halkın yaşam koşullarını ağırlaştırıyor. Aoun, uluslararası yardım konferanslarında bu konuyu gündeme getirmeyi planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Türkiye, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını kınıyor ve bölgesel istikrarın korunması için diplomasi çağrısı yapıyor. Ayrıca, Lübnan'ın ekonomik krizden çıkması için kalkınma yardımları ve yatırım projeleri sunuyor. Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rolü, İsrail ile Hizbullah arasında gerilimin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ancak ABD'nin İsrail'e desteği ve İran'ın Hizbullah üzerindeki etkisi, Türkiye'nin manevra alanını sınırlıyor. Yine de Türkiye, Lübnan'ın istikrarı için BM ve diğer uluslararası aktörlerle işbirliğini sürdürecek.
