Lübnan'ın siyasi istikrarı, ülkenin kaderini doğrudan etkileyen İran-ABD geriliminin sonucuna bağlı. Beşşar Esad rejiminin çöküşüyle derinleşen belirsizlik, Lübnan'daki siyasi dengeleri altüst ederken, Hizbullah'ın bölgesel nüfuzu da tartışma konusu haline geldi. Bu bağlamda, uluslararası toplumun Lübnan'daki barış anlaşmasına yönelik yaklaşımı, Tahran'la Washington arasındaki çatışmanın seyrine göre şekillenecek.
Lübnan Barış Anlaşmasının Arka Planı
2020 yılında imzalanan Lübnan barış anlaşması, ülkeyi yıllardır sarsan iç savaş benzeri çatışmaları sona erdirmeyi amaçlamıştı. Ancak anlaşma, mezhepsel dengeleri korumaya yönelik geçici çözümler getirirken, kalıcı bir siyasi yapı oluşturamadı. Hizbullah'ın silahlı kanadının varlığı ve İran'la olan bağları, anlaşmanın uygulanabilirliğini zayıflatan temel faktörler arasında yer alıyor. Son dönemde İran'ın bölgesel projelerine destek vermesi ve Suriye'deki varlığı, Lübnan'ın iç dinamiklerinde belirleyici rol oynuyor. Ekonomik krizin derinleşmesi ve siyasi elitlerin çıkmazı, anlaşmanın başarısızlığını pekiştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lübnan barış anlaşmasının kaderi, sadece iç dinamiklere değil, aynı zamanda bölgesel güç mücadelelerine de bağlı. İran'ın nüfuz alanını genişletme çabaları, Suudi Arabistan ve İsrail gibi aktörleri harekete geçiriyor. ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri tehditleri, Tahran'ın Lübnan üzerindeki etkisini sınırlama potansiyeli taşıyor. Ancak İran'ın nükleer programıyla ilgili olası bir çatışma, Lübnan'daki güç dengesini tamamen değiştirebilir. Fransa ve Avrupa Birliği'nin arabuluculuk çabaları, anlaşmanın ayakta kalması için kritik önemde. Bölgesel aktörlerin çıkarları, Lübnan'ın istikrarını bir pazarlık konusu haline getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki barış süreci, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve bölgesel güvenlik çıkarları açısından önem taşıyor. İran'ın Lübnan üzerindeki nüfuzu, Türkiye'nin Filistin meselesi ve Suriye'deki varlığını doğrudan etkiliyor. Anlaşmanın bozulması, mülteci akınları ve terör tehditlerini artırabilir. Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar'la işbirliği yaparak Lübnan'da tarafsız bir pozisyon almaya çalışsa da, İran-ABD çatışması Ankara'nın manevra alanını daraltıyor.
