Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DRC) Ebola salgınıyla mücadele eden sağlık çalışanları, maaşlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle greve gitti. Ülkenin doğusundaki Beni kentinde bulunan Ebola tedavi merkezinde görevli personelin iş bırakma eylemi, halk sağlığı yetkililerinin virüsün iki yeni eyalete daha sıçradığını doğruladığı hassas bir dönemde gerçekleşti. Salgının kontrol altına alınmasını daha da güçleştiren bu gelişme, uluslararası sağlık örgütlerinin endişelerini artırdı.
Grev ve arka planı
Ebola tedavi merkezinde çalışan yaklaşık 200 sağlık personeli, üç aylık maaşlarının ödenmediğini belirterek iş bırakma kararı aldı. Grevciler, ödemeler yapılana kadar çalışmayacaklarını açıkladı. Bu durum, bölgede Ebola vakalarının yeniden artış gösterdiği bir zamana denk geldi. Yetkililer, virüsün daha önce etkilenmemiş olan Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerine yayıldığını doğruladı. DRC Sağlık Bakanlığı, grevin salgınla mücadeleyi ciddi şekilde aksattığını kabul etti.
Sağlık çalışanlarının maaşları, Dünya Bankası ve diğer uluslararası bağışçılar tarafından finanse ediliyor. Ancak ödemelerdeki gecikme, lojistik sorunlar ve bürokratik engellerden kaynaklanıyor. Grev, sağlık sisteminin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Beni bölgesi, daha önce de Ebola salgınlarıyla mücadele etmişti ve sağlık altyapısı yetersiz. Grevin ne kadar süreceği belirsizliğini korurken, hükümet acil ödeme talimatı verdi ancak henüz bir çözüm sağlanamadı.
Ebola virüsü, yüksek ateş, kanama ve organ yetmezliği gibi belirtilerle seyreden ölümcül bir hastalık. 2018’den bu yana DRC’de devam eden salgında 3.000’den fazla vaka kaydedildi ve 2.000’den fazla kişi hayatını kaybetti. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), salgını uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu ilan etmişti. Ancak son grev, aşılama çalışmalarını ve temas takibini sekteye uğrattı.
Bölgesel ve küresel boyut
Ebola salgını, sadece DRC için değil, komşu ülkeler için de ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ruanda, Uganda ve Burundi sınır bölgelerinde artan hareketlilik, virüsün yayılma riskini artırıyor. Uganda daha önce sınırını kapatmak zorunda kalmıştı. DRC’deki siyasi istikrarsızlık ve silahlı grupların varlığı, sağlık çalışanlarının bölgeye erişimini zorlaştırıyor. Geçtiğimiz aylarda Beni bölgesinde bir sağlık merkezi saldırıya uğramıştı.
Küresel sağlık topluluğu, grevin salgını kontrol altına alma çabalarına darbe vurduğu konusunda uyarıyor. WHO, acil durum fonlarının artırılması çağrısında bulundu. Aşılama kampanyaları yavaşlarken, yeni vakaların sayısı artabilir. DRC hükümeti, uluslararası yardım çağrılarına rağmen yerel yönetimlerdeki yetersizlikler nedeniyle eleştiriliyor. Salgın, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Ebola’nın yanı sıra DRC, COVID-19 ve maymun çiçeği gibi diğer salgınlarla da mücadele ediyor. Bu çoklu kriz, kaynakların daha da kısıtlı olmasına yol açıyor. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu, sağlık çalışanlarının motivasyonunun düşmesinin uzun vadeli sonuçları olabileceği uyarısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika’da sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve salgın hastalıklarla mücadele konusunda işbirliği yapıyor. DRC’deki Ebola salgını, küresel bir sağlık tehdidi olarak Türkiye’nin de dikkatle izlemesi gereken bir durum. Salgının yayılması durumunda, uluslararası seyahat kısıtlamaları ve ticari aksamalar yaşanabilir. Türkiye, DRC ile ticari bağlarını artırma çabasında; özellikle inşaat ve madencilik sektörlerinde Türk şirketleri bulunuyor. Sağlık krizinin bu ilişkileri olumsuz etkileme potansiyeli var. Ayrıca, benzer salgınlara karşı Türkiye’nin kendi sağlık sisteminin dayanıklılığını artırması ve uluslararası işbirliği mekanizmalarını güçlendirmesi önem kazanıyor.
