İran'ın Lübnan'a yönelik olası bir İsrail saldırısına karşı ilk kez doğrudan İsrail topraklarını vurma tehdidi, bölgedeki stratejik dengeleri kökten değiştirebilir. Analistlere göre önümüzdeki 72 saat, İsrail'in bu yeni denklemi kabul edip etmeyeceğini ve Trump döneminde şekillenen barış sürecinin akıbetini belirleyecek.
Arka Plan: İran'ın Yeni Caydırıcılık Doktrini
İran, uzun yıllardır vekil güçler aracılığıyla İsrail'e karşı mücadele ederken, son gelişmeler doğrudan çatışma riskini artırıyor. Tahran yönetimi, Hizbullah'ın Lübnan'daki varlığına yönelik büyük çaplı bir İsrail operasyonunun, İran'ın doğrudan askeri müdahalesini tetikleyeceğini açıkça ifade etti. Bu, 1979 İslam Devrimi'nden bu yana İran'ın benimsediği dolaylı savaş stratejisinden radikal bir sapma anlamına geliyor.
İsrail ise bu tehdidi ciddiye almak zorunda. Netanyahu hükümeti, İran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzuna karşı sert önlemler alırken, doğrudan bir çatışmanın bedelini hesaplıyor. Özellikle ABD'nin Trump döneminde İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşme sürecini başlattığı İbrahim Anlaşmaları, bu yeni gerilimle sarsılabilir.
Bölgesel Boyut: Yeni Bir Soğuk Savaş mı?
İran'ın bu hamlesi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin İsrail ile yakınlaşmasını da etkiliyor. Riyad, İran'ın saldırgan tutumuna karşı ABD güvenlik şemsiyesine daha fazla yaslanırken, İsrail ile açık işbirliği konusunda temkinli. Analistler, İran'ın doğrudan müdahale tehdidinin, Körfez ülkelerini İsrail ile daha derin ilişkiler kurmaktan caydırabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Rusya ve Çin bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor. Moskova, İran ile askeri işbirliğini artırırken, Pekin enerji güvenliği endişeleriyle Körfez'de istikrar arıyor. Bu küresel güçlerin pozisyonu, krizin yönetimini daha da karmaşık hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem İran hem de İsrail ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, bu gelişme doğrudan güvenliğini etkiliyor. İran-İsrail çatışması, Suriye ve Irak'taki Türk askeri varlığını tehdit edebilir. Ayrıca Doğu Akdeniz'deki enerji rekabetiyle birleştiğinde, Türkiye'nin Kıbrıs ve Libya politikaları da etkilenebilir. Ankara, hem ekonomik çıkarlarını korumak hem de mülteci akını riskini yönetmek için proaktif diplomasi yürütmek zorunda.
