İran'ın uluslararası finansal ablukayı aşma çabaları kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile 10 milyar dolarlık bir anlaşmaya vardığı bildirildi. Bölgesel kaynaklara göre, Basra Körfezi'ndeki Arap ülkesi bu fonları İran'a aktarmayı kabul etti. Ancak BAE resmi olarak iddiaları yalanlayarak 3 milyar dolarlık bir transferin 'tamamen yanlış ve temelsiz' olduğunu açıkladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise anlaşma imzalanması durumunda fonların serbest bırakılmayacağını belirtti. Gelişme, İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başladığı bir döneme denk geliyor.
Gelişmenin arka planı
İki bölgesel kaynağın Reuters'a verdiği bilgiye göre, BAE İran'a toplam 10 milyar dolar ödemeyi taahhüt etti. Bu miktarın bir kısmının Güney Kore'de dondurulan İran varlıklarından karşılanması planlanıyor. İran'ın Güney Kore'de yaklaşık 6-7 milyar doları bulunuyor ve bu fonlar ABD yaptırımları nedeniyle bloke edilmiş durumda. BAE'nin aracı rolü üstlenerek bu varlıkların çözülmesine yardımcı olacağı belirtiliyor.
BAE'nin Abu Dabi merkezi ise iddiayı sert bir dille reddetti. Resmi bir açıklamada 3 milyar dolarlık herhangi bir transferin 'temelsiz' olduğu vurgulandı. Ancak kaynaklar, anlaşmanın gizli tutulduğunu ve BAE'nin diplomatik hassasiyetler nedeniyle resmi olarak kabul etmek istemediğini öne sürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu anlaşma, İran ile ABD arasında dolaylı müzakerelerin sürdüğü bir döneme denk geliyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, olası bir anlaşma halinde bile fonların serbest bırakılmayacağını söyleyerek Washington'un şüpheci tutumunu ortaya koydu. Vance, 'Anlaşma imzalanırsa para serbest kalmaz' ifadelerini kullandı.
İran ekonomisi yıllardır süren yaptırımlar nedeniyle ciddi bir darboğazda. Petrol ihracatı düşerken, temel malzeme ithalatında zorluklar yaşanıyor. BAE üzerinden sağlanacak bu fonlar, İran'ın döviz rezervlerini güçlendirebilir ve ithalatı canlandırabilir. Ancak bu durum, ABD'nin İran'a karşı maksimum baskı politikasını zayıflatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin İran ile olan ticari ve enerji ilişkilerine doğrudan etki edebilir. Türkiye, İran'dan doğal gaz ithal eden ve iki ülke arasında terörle mücadele gibi konularda iş birliği yapan bir komşu. BAE'nin İran'a fon aktarması, ABD'nin yaptırım rejimini deldiği anlamına gelir ve Türkiye'nin benzer adımlar atmasını teşvik edebilir. Ancak Ankara, ABD ile ilişkilerini dengelemek zorunda. Dolayısıyla bu anlaşma, Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma hedefi ve İran ile ekonomik entegrasyonu açısından dikkatle izlenmelidir.
