Londra - Institute for Public Policy Research (IPPR) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, İngiltere'nin Avrupa Birliği (AB) ile ticaretinde, ürün test standartlarındaki uyumsuzluk nedeniyle yılda 6,5 milyar sterline kadar kayıp yaşanıyor. Raporda, şirketlerin AB'ye ihracatı bırakmak zorunda kaldığı ve bunun ulusal gelirin %0,18'ine mal olduğu belirtiliyor. Anlaşmasız durumun devam etmesi halinde kaybın daha da artabileceği uyarısı yapılıyor.
Uyumsuzluk ihracatı vuruyor
IPPR'ın raporu, Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılmasının ardından ortaya çıkan ticaret engellerinin altını çiziyor. İngiltere, AB ile ticaret anlaşması kapsamında bazı tarife muafiyetleri elde etmiş olsa da, teknik düzenlemeler ve ürün standartları konusunda ciddi farklılıklar bulunuyor. Özellikle imalat, kimya ve ilaç sektörlerinde, ürünlerin hem İngiltere hem de AB standartlarına uygunluk göstermesi gerekiyor. Bu da ek maliyet ve bürokrasi anlamına geliyor. Birçok KOBİ, bu yükü taşıyamayarak AB pazarından çekildi.
Rapora göre, eğer İngiltere AB ile karşılıklı tanıma anlaşması yaparsa, yıllık 6,5 milyar sterlinlik ihracat potansiyeli geri kazanılabilir. Bu rakam, İngiltere'nin toplam mal ihracatının yaklaşık %1,5'ine denk geliyor. IPPR, anlaşmanın sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik açıdan da önemli olduğunu vurguluyor; zira AB, İngiltere'nin en büyük ticaret ortağı konumunda.
Küresel ticaret dengeleri ve AB-İngiltere ilişkileri
İngiltere'nin AB ile ticaretindeki bu kayıp, Brexit sonrası dönemde ilişkilerin hala tam olarak normalleşmediğini gösteriyor. AB, İngiltere için vazgeçilmez bir pazar; ancak karşılıklı güvenin yeniden tesis edilmesi zaman alacak gibi görünüyor. Öte yandan, İngiltere'nin diğer büyük ekonomilerle (ABD, Çin, Hindistan) ticaret anlaşmaları yapma çabaları da devam ediyor. Ancak AB pazarının büyüklüğü ve coğrafi yakınlık göz önüne alındığında, bu kaybın telafisi kolay değil.
Uzmanlar, İngiltere'nin AB ile ilişkilerini düzeltmesinin, Kuzey İrlanda Protokolü ve diğer anlaşmazlıkların çözümüne bağlı olduğunu belirtiyor. Ayrıca, küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlık ve artan korumacılık eğilimleri, İngiltere'nin durumunu daha da zorlaştırıyor. IPPR, hükümete AB ile acilen müzakerelere başlama çağrısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin AB ile ticaretinde yaşadığı bu kayıp, Türkiye için önemli dersler içeriyor. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği'ne sahip olsa da, teknik standartlar ve vizeler gibi konularda benzer sorunlar yaşıyor. İngiltere örneği, AB ile ticarette uyumun ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Ayrıca, İngiltere'nin AB pazarından çekilmesi, Türk ihracatçıları için bazı fırsatlar yaratabilir; ancak Türkiye'nin de kendi standartlarını AB'ye uyumlu hale getirmesi gerekiyor. Bu gelişme, Türkiye'nin AB ile ilişkilerini gözden geçirmesi ve ticaret engellerini azaltması için bir uyarı niteliğinde.