İngiltere Başbakanı Keir Starmer, çocukların çevrimiçi güvenliğini sağlamak amacıyla 16 yaş altındaki bireylere sosyal medya kullanımını yasaklayacaklarını duyurdu. Starmer, yaptığı açıklamada “Çocuklarımızın güvenliği ve mutluluğu konusunda taviz vermeye hazır değilim” ifadelerini kullandı. Yeni düzenleme, Birleşik Krallık’ın mevcut çevrimiçi güvenlik yasalarını genişleterek, sosyal medya platformlarının reşit olmayan kullanıcıların erişimini engellemesini zorunlu kılacak. Hükümet, yasağın uygulanması için teknik altyapı ve yaş doğrulama sistemlerinin geliştirilmesi konusunda teknoloji şirketleriyle iş birliği yapacak.
Gelişmenin arka planı
Starmer’ın bu kararı, ülkede artan çocuk istismarı, siber zorbalık ve sosyal medyanın neden olduğu ruh sağlığı sorunlarına karşı alınan bir önlem olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz yıllarda İngiltere’de 13-16 yaş arası gençler arasında intihar vakalarının sosyal medya kullanımıyla bağlantılı olduğu ortaya çıkmıştı. İngiliz hükümeti, 2023’te kabul edilen Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nı daha da sıkılaştırarak, platformların zararlı içerikleri kaldırmasını ve yaş doğrulaması yapmasını zorunlu kılmayı hedefliyor. Yasağın detayları henüz netleşmezken, teknoloji şirketlerinin bu düzenlemeye uyum sağlaması için 18 aylık bir geçiş süreci öngörülüyor. Uzmanlar, yaş doğrulama sistemlerinin gizlilik endişelerini beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor.
Starmer’ın bu hamlesi, özellikle muhafazakâr kesimden ve çocuk hakları savunucularından destek görürken, sivil özgürlükler konusunda bazı eleştirilere de yol açtı. Eleştirmenler, devletin internet üzerindeki kontrolünün artmasının ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceğini savunuyor. Ancak Başbakan, “Bu bir özgürlük kısıtlaması değil, çocuklarımızı koruma sorumluluğudur” diyerek tepkileri bertaraf etmeye çalıştı.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere’nin bu adımı, dünya genelinde sosyal medya düzenlemelerine yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi. Avrupa Birliği, geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası ile benzer hedefler güderken, ABD’de ise eyalet düzeyinde farklı yaş sınırlamaları uygulanıyor. Fransa, 2023’te 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını ebeveyn iznine tabi kılan bir yasa çıkarmıştı. Avustralya ise 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesi konusunda pilot çalışmalar yürütüyor. Uzmanlar, İngiltere’nin aldığı bu kararın diğer ülkeler için de emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Özellikle Meta, TikTok ve X gibi büyük platformların bu tür düzenlemelere uyum sağlamak için küresel ölçekte politikalar geliştirmesi bekleniyor. Ancak teknoloji şirketleri, yaş doğrulamanın teknik zorluklarına ve maliyetine dikkat çekerek, hükümetlerle ortak çözümler geliştirilmesi çağrısı yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de de son yıllarda çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenleme tartışmaları gündeme gelmiş, ancak henüz kapsamlı bir yasa çıkarılmamıştır. İngiltere’nin bu hamlesi, Türkiye’deki benzer çalışmalar için bir referans noktası oluşturabilir. Türkiye’de özellikle 13-17 yaş arası gençlerin sosyal medya bağımlılığı ve siber zorbalık vakaları artarken, hükümetin bu konuda adım atması bekleniyor. Ayrıca, AB ile dijital düzenlemelerde uyum süreci devam eden Türkiye’nin, İngiltere’nin bu kararını yakından takip etmesi ve kendi ulusal stratejisini belirlemesi önem taşıyor. Küresel teknoloji şirketlerinin yeni düzenlemelere uyum sağlaması, Türkiye’deki kullanıcıları da etkileyecektir.
