NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, gelecek yıl mayıs ayında yapılacak Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonucu ne olursa olsun, ittifakın bir arada ve güçlü kalacağını açıkladı. Rutte, "Fransa'daki seçimler gelecek yıl mayıs ayında yapılacak ve yine, sonuç ne olursa olsun, NATO orada olacak, bir arada kalacak, güçlü kalacak" dedi. Bu açıklama, Fransa'da aşırı sağın yükselişi ve Avrupa'da savunma işbirliği tartışmalarının arttığı bir dönemde geldi.
Seçim atmosferi ve NATO'nun mesajı
Fransa, Nisan 2027'de cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidiyor. Ancak Rutte'nin açıklaması, seçim tarihini yanlış hatırladığını gösteriyor; zira Fransa'da bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimi 2027'de yapılacak. Yine de bu açıklama, NATO'nun Fransa'daki siyasi belirsizlikten endişe duyduğunu gösteriyor. Fransa, NATO'nun kurucu üyelerinden biri ve Avrupa'nın en büyük askeri güçlerinden biri. Ülke, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin de motor güçlerinden. Dolayısıyla Fransa'daki siyasi istikrar, hem NATO hem de AB için kritik önemde.
Rutte'nin açıklaması, NATO'nun Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Avrupa'da artan güvenlik endişelerine yanıt olarak birlik mesajı verme çabası olarak yorumlanıyor. Fransa'da aşırı sağcı Ulusal Birlik (Rassemblement National) partisinin lideri Marine Le Pen ve Jordan Bardella, geçmişte NATO'dan çıkma veya ittifak içindeki konumunu yeniden müzakere etme yönünde açıklamalar yapmıştı. Ancak son dönemde partinin söylemi yumuşamış görünüyor. Yine de NATO, Fransa'nın ittifak içindeki rolünün sorgulanmasından endişe ediyor.
NATO Genel Sekreteri Rutte, göreve geldiği günden bu yana savunma harcamalarının artırılması ve Avrupa'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi konusunda çağrılar yapıyor. Rutte, Fransa'nın savunma harcamalarını GSYİH'nın %2'sinin üzerine çıkarma taahhüdünü memnuniyetle karşıladığını belirtmişti. Fransa, 2024 yılında savunma bütçesini artırarak bu hedefi aşmayı planlıyor.
Avrupa güvenliği ve transatlantik ilişkiler
Fransa'daki seçimler, sadece NATO'yu değil, Avrupa Birliği'nin savunma politikalarını da yakından ilgilendiriyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, görev süresi boyunca Avrupa'nın stratejik özerkliği konusunda önemli adımlar attı. Macron, NATO'nun "beyin ölümü" yaşadığını söyleyerek tartışma başlatmış, ancak Rusya'nın Ukrayna işgali sonrasında ittifakın önemini yeniden vurgulamıştı. Macron'un olası halefi, NATO'ya ve Avrupa savunmasına nasıl yaklaşacak? Bu soru, hem Brüksel hem de Washington'da merakla bekleniyor.
Öte yandan, ABD'deki siyasi gelişmeler de NATO'nun geleceğini etkiliyor. Eski Başkan Donald Trump'ın yeniden seçilmesi durumunda, ABD'nin NATO'ya olan bağlılığının azalabileceği endişesi Avrupa'da yaygın. Bu nedenle Avrupalı liderler, savunma harcamalarını artırma ve Avrupa savunma sanayisini güçlendirme konusunda daha fazla baskı altında. Fransa, bu denklemde kilit bir oyuncu. Fransız seçmeninin tercihi, Avrupa'nın savunma mimarisini şekillendirecek.
NATO'nun geleceği açısından bir diğer önemli konu, ittifakın genişlemesi. İsveç ve Finlandiya'nın üyeliğiyle NATO, Rusya sınırında daha fazla varlık gösteriyor. Fransa, bu genişlemeyi desteklemişti. Ancak yeni bir Fransız yönetiminin bu politikayı sürdürüp sürdürmeyeceği belirsiz. Ayrıca, Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunda Fransa'nın tutumu da merak ediliyor. Macron, Ukrayna'ya asker gönderme seçeneğini gündeme getirerek tartışma yaratmıştı. Bu tür açıklamalar, Fransa'nın NATO içindeki aktif rolünü gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki seçim sonuçları, Türkiye'nin NATO ve AB ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Fransa, Türkiye'nin AB üyelik sürecine mesafeli yaklaşan ülkelerden biri. Ayrıca, Doğu Akdeniz ve Libya gibi konularda Türkiye ile Fransa arasında zaman zaman gerilim yaşanıyor. Yeni bir Fransız yönetiminin bu politikaları sürdürmesi veya değiştirmesi, Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerini etkileyebilir. NATO içinde ise Türkiye, Fransa ile birlikte savunma harcamaları ve stratejik öncelikler konusunda zaman zaman farklı düşünüyor. Ancak her iki ülke de ittifakın güçlü kalmasında ortak çıkara sahip. Fransa'nın NATO'dan uzaklaşması, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu da etkileyebilir; zira denge unsuru olarak Fransa'nın varlığı önemli. Dolayısıyla Türkiye, Fransa'daki seçimleri yakından izlemeli.
