Yemen'deki Husi hareketinin, Avrupa Birliği'ne (AB) Kızıldeniz'de Avrupa gemilerine yönelik saldırı planlarının olmadığını ilettiği öne sürüldü. Middle East Eye'ın haberine göre, Husiler AB temsilcilerine, yalnızca İsrail bağlantılı gemileri hedef aldıklarını ve Avrupa ülkelerinin gemilerini vurma niyetlerinin bulunmadığını söyledi. Bu mesaj, Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların arttığı ve ABD öncülüğündeki koalisyonun Husilere karşı operasyonlar düzenlediği bir dönemde geldi.
Gelişmenin arka planı
Husiler, Kasım 2023'ten bu yana Kızıldeniz'de İsrail ile bağlantılı olduğunu iddia ettikleri ticari gemilere yönelik saldırılar düzenliyor. Hareket, bu saldırıların Gazze'deki İsrail saldırılarına yanıt olarak yapıldığını ve İsrail'e destek veren ülkelerin gemilerini hedef aldıklarını savunuyor. ABD ve Birleşik Krallık, Husilerin saldırılarını engellemek için Yemen'deki Husi hedeflerine hava saldırıları düzenledi. AB ise bölgede Aspides adlı bir deniz güvenliği misyonu yürütüyor.
Middle East Eye'ın haberine göre, Husiler AB'ye gönderdikleri mesajda, Avrupa gemilerine saldırma niyetlerinin olmadığını, ancak İsrail'e giden veya İsrail'den gelen gemileri hedef almaya devam edeceklerini belirtti. Bu açıklama, AB'nin Aspides misyonunun kapsamını ve Husilerin hedef tanımını netleştirmesi açısından önem taşıyor. Husilerin bu mesajı, Avrupa ülkelerinin Kızıldeniz'de daha aktif rol almasını engellemeye yönelik bir diplomasi hamlesi olarak yorumlanıyor.
AB Aspides misyonu, Şubat 2024'te başlatıldı ve Kızıldeniz'de ticari gemileri korumayı amaçlıyor. Misyon, saldırgan bir rol üstlenmekten kaçınıyor ve yalnızca savunma amaçlı olduğunu vurguluyor. Husilerin AB'ye yönelik mesajı, bu misyonun hedef alınmaması karşılığında Avrupa'nın operasyonlarını sınırlamasını sağlamaya yönelik olabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Kızıldeniz, küresel ticaretin yaklaşık %12'sinin geçtiği kritik bir su yolu. Husilerin saldırıları, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ve Asya arasındaki deniz trafiğini önemli ölçüde aksattı. Birçok gemi şirketi, Ümit Burnu'nu dolaşarak daha uzun ve maliyetli rotaları tercih etmek zorunda kaldı. Bu durum, küresel tedarik zincirlerinde gecikmelere ve nakliye maliyetlerinin artmasına yol açtı.
ABD, Husilerin saldırılarını engellemek için Prosperity Guardian adlı çok uluslu bir deniz güvenliği girişimi başlattı. Ancak birçok Avrupa ülkesi, bu girişime doğrudan katılmak yerine AB'nin Aspides misyonunu tercih etti. Bu tercih, Avrupa'nın Orta Doğu'daki çatışmalarda daha temkinli bir tutum izleme eğilimini yansıtıyor. Husilerin AB'ye verdiği mesaj, Avrupa'nın bu temkinli tutumunu pekiştirmeyi amaçlıyor.
İran, Husileri desteklemekle suçlanıyor ve hareketin saldırı kabiliyetinin arkasında İran'ın olduğu iddia ediliyor. Bu nedenle, Husilerin AB'ye yönelik mesajı, İran'ın bölgesel stratejisinin bir parçası olarak da görülebilir. İran, Avrupa ile ilişkilerini germekten kaçınarak, yalnızca ABD ve İsrail'e odaklanmayı hedefliyor olabilir.
Kızıldeniz'deki gerilim, küresel enerji güvenliğini de tehdit ediyor. Bölgeden geçen petrol ve doğalgaz tankerleri, saldırı riski nedeniyle rotalarını değiştirmek zorunda kalıyor. Bu durum, enerji fiyatlarında dalgalanmalara neden oluyor. Husilerin Avrupa gemilerine saldırmama taahhüdü, enerji akışının bir kısmının güvence altına alınması anlamına gelebilir, ancak İsrail bağlantılı gemilere yönelik tehdit devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kızıldeniz'deki gerilimden hem ekonomik hem de güvenlik açısından etkileniyor. Türk deniz ticaret gemileri, bölgeden geçerken saldırı riskiyle karşı karşıya. Husilerin Avrupa gemilerine saldırmama taahhüdü, Türk gemilerini kapsamıyor; bu nedenle Türkiye, kendi gemilerinin güvenliği için ek önlemler almak zorunda. Ayrıca Türkiye, bölgesel istikrarın sağlanması için diplomatik çabalarını sürdürüyor. Kızıldeniz'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika ve Asya ile ticaretini olumsuz etkiliyor. Türkiye, hem AB hem de bölge ülkeleriyle diyalog kurarak, deniz güvenliği konusunda işbirliği arayışında. Husilerin mesajı, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri dikkatle izlemesi gerektiğini gösteriyor.
