Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, İsrail’in Lübnan’ın güneyinden tam ve zaman çizelgesine bağlı bir şekilde çekilmesini talep etti. Nasrallah, yaptığı açıklamada, mevcut durumun sürdürülemez olduğunu ve İsrail’in işgal altındaki topraklardan koşulsuz olarak ayrılması gerektiğini vurguladı. Bu talep, İsrail ile Hizbullah arasında Birleşmiş Milletler gözetiminde devam eden dolaylı müzakerelerin kritik bir aşamasında geldi. Taraflar arasında varılan ateşkesin ardından İsrail’in kademeli çekilme süreci başlamış olsa da, Hizbullah bu sürecin hızlandırılmasını ve net bir takvime bağlanmasını istiyor. Nasrallah’ın açıklaması, Lübnan hükümeti ve uluslararası toplum tarafından dikkatle izleniyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilim, 2006 yılındaki savaştan bu yana düşük yoğunluklu çatışmalarla devam ediyor. Son yıllarda İsrail’in Suriye’deki İran hedeflerine yönelik saldırıları ve Lübnan hava sahasını ihlalleri, Hizbullah’ı yeniden hareketlenmeye itti. Geçtiğimiz aylarda İsrail’in güney Lübnan’a yönelik hava saldırıları sonucu bir Hizbullah savaşçısı hayatını kaybetmişti. Bunun üzerine Hizbullah, İsrail’e karşı roket ve füzelerle misilleme yapmış, taraflar arasındaki çatışmalar tırmanmıştı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararı, taraflar arasında ateşkes sağlanmasını ve Lübnan’da devlet otoritesinin tesis edilmesini öngörüyor. Ancak İsrail’in Lübnan karasuları ve hava sahasındaki ihlalleri, Hizbullah’ın da silahlı varlığını sürdürmesi, kararın tam olarak uygulanmasını engelliyor. Nasrallah’ın son talebi, bu kararın hayata geçirilmesi yönünde bir baskı aracı olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hizbullah liderinin talebi, sadece iki ülke arasındaki değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerini de ilgilendiriyor. İran’ın desteklediği Hizbullah’ın İsrail’e karşı tutumu, Tahran’ın bölgedeki nüfuzunu göstermesi açısından önem taşıyor. İsrail ise Hizbullah’ın askeri kapasitesini sınırlamak ve kuzey sınırında güvenliği sağlamak istiyor.
ABD ve Avrupa Birliği, taraflar arasında sürdürülebilir bir barış için çaba gösteriyor. Fransa’nın arabuluculuk çabaları, Lübnan’ın ekonomik krizinden de beslenen gerilimi düşürmeye yönelik. Ancak İran’ın bölgedeki faaliyetleri ve İsrail’in güvenlik endişeleri, sorunun çözümünü zorlaştırıyor.
Son dönemde İsrail’in Doğu Akdeniz’deki doğalgaz sahaları ve Lübnan ile deniz sınırı anlaşmazlığı da gerilimi artıran unsurlar arasında. Hizbullah’ın deniz yetki alanları konusundaki hassasiyeti, İsrail’in enerji politikaları ile çakışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji güvenliği ve bölgesel istikrar politikaları açısından önem taşıyor. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü desteklerken, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde. Hizbullah'ın İran'a yakınlığı, Türkiye'nin İran ile rekabet halinde olduğu Suriye ve Irak gibi alanlardaki dengeleri etkileyebilir. Türkiye'nin Lübnan'daki siyasi aktörlerle ilişkileri ve bölgede barışın sağlanmasına yönelik arabuluculuk çabaları da bu bağlamda değerlendirilmeli. Ayrıca, Türkiye, bölgede gerilimin artması halinde mülteci akınları ve sınır güvenliği gibi risklerle karşı karşıya kalabilir.
