Google, İngiltere'de uygulama indirme ücretlerinin aşırı olduğu iddiasıyla açılan 1,2 milyar sterlinlik toplu davada savunma yapmaya hazırlanıyor. İngiliz tüketici hakları davası, Google Play Store üzerinden alınan komisyonların rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle açıldı. Dava, Büyük Teknoloji şirketlerinin pazar gücüne karşı yürütülen son hukuki mücadele olarak öne çıkıyor.
Davanın Arka Planı
İngiltere'de Google'a karşı açılan toplu dava, şirketin Google Play Store üzerinden uygulama geliştiricilerinden aldığı yüzde 30'a varan komisyon oranlarının tüketicilere yansıtıldığı ve bu durumun rekabeti bozduğu iddiasına dayanıyor. Davacılar, milyonlarca İngiliz tüketicisinin bu yüksek ücretler nedeniyle zarara uğradığını öne sürüyor. Google ise uygulama mağazasının sunduğu hizmetlerin ve güvenlik standartlarının bu komisyonları haklı çıkardığını savunuyor.
Dava, İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu'nun (CMA) dijital piyasalardaki rekabeti artırmaya yönelik son düzenlemeleriyle aynı döneme denk geliyor. CMA, geçtiğimiz yıl Google ve Apple'ın mobil ekosistemlerdeki hakimiyetini incelemiş ve her iki şirketin de uygulama mağazalarında rekabeti kısıtlayıcı uygulamaları olduğunu tespit etmişti. Bu dava, düzenleyici baskının yanı sıra özel hukuk yoluyla da teknoloji devlerinin sorgulanmasının bir örneği.
Google, davayı savuşturmak için mahkemeye başvurarak davanın toplu dava olarak görülmesinin uygun olmadığını savunabilir. Şirket, daha önce benzer davalarda kullanıcıların zarara uğramadığını ve uygulama mağazası politikalarının sektör standardı olduğunu öne sürmüştü. Ancak İngiliz mahkemeleri son yıllarda teknoloji şirketlerine karşı açılan toplu davalara daha sıcak bakıyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Bu dava, dünya genelinde Büyük Teknoloji'ye karşı artan düzenleyici ve hukuki baskının bir parçası. Avrupa Birliği, Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ile uygulama mağazalarına yönelik kurallar getirirken, ABD'de de benzer antitröst davaları görülüyor. Google, ABD'de Epic Games'in açtığı davada Play Store'un rekabete aykırı olduğuna hükmedilmişti. İngiltere'deki dava, bu küresel eğilimin bir yansıması olarak Google'ın uygulama mağazası iş modelini doğrudan hedef alıyor.
Dava, aynı zamanda İngiltere'nin Brexit sonrası dönemde dijital düzenleme konusunda bağımsız hareket etme çabasının bir göstergesi. İngiltere, AB'nin DMA'sına benzer bir dijital piyasalar birimi kurmayı planlıyor. Bu dava, ülkenin teknoloji devlerine karşı daha sert bir tutum alacağının sinyali olabilir. Karar, diğer ülkelerdeki benzer davalar için de emsal teşkil edebilir.
Google'ın savunması, yalnızca tüketici zararı iddialarını çürütmeye değil, aynı zamanda uygulama mağazası ekosisteminin yenilikçiliği ve güvenliği teşvik ettiğini kanıtlamaya dayanacak. Şirket, komisyon oranlarının altyapı, güvenlik ve ödeme sistemleri gibi maliyetleri karşıladığını savunuyor. Ancak davacılar, Google'ın bu maliyetleri şişirerek rekabeti engellediğini ve geliştiricileri kendi ödeme sistemini kullanmaya zorladığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de Google Play Store ve App Store üzerinden alınan komisyonlar tartışma konusu. Rekabet Kurumu, 2020'de Google'a uygulama mağazasındaki rekabet ihlalleri nedeniyle idari para cezası vermişti. İngiltere'deki dava, Türkiye'deki düzenleyiciler ve tüketiciler için emsal oluşturabilir. Ayrıca Türk uygulama geliştiricileri, yüksek komisyon oranlarından şikayetçi. Dava sonucu, küresel ölçekte uygulama mağazası ücretlerinin düzenlenmesine yönelik baskıyı artırabilir ve Türkiye'deki dijital ekonomi politikalarını etkileyebilir.
