Gazze'deki savaş, yıllardır süren Orta Doğu çatışmalarını tetikleyen kıvılcım olarak görülüyor; ancak ABD ve İran arasında barış müzakereleri sürerken, harabeye dönmüş toprakların kaderi büyük ölçüde unutulmuş durumda. ABD'nin İran'a savaş ilan etmesinden bu yana küresel dikkat tamamen bu yeni cepheye odaklanmışken, Gazze'deki insani felaket giderek görünmez hale geliyor. Filistinli yetkililer, uluslararası toplumun sessizliğinden yakınarak, Gazze'nin yeniden inşası ve ablukanın kaldırılması için somut adım atılmadığını belirtiyor.
Çatışmaların Gölgesinde Kalan Gazze
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısıyla başlayan savaş, kısa sürede bölgesel bir yangına dönüştü. İsrail'in Gazze'ye yönelik yoğun bombardımanı ve kara operasyonları, binlerce sivilin ölümüne ve altyapının büyük ölçüde tahrip olmasına yol açtı. Çatışmalar Lübnan, Yemen ve Suriye'ye sıçrarken, İran destekli gruplarla İsrail ve ABD arasındaki gerilim tırmandı. Nisan 2025'te ABD'nin İran'a doğrudan askeri müdahalesi, Orta Doğu'yu yeni bir savaşın eşiğine getirdi. Bu süreçte Gazze, uluslararası medyanın gündeminden neredeyse tamamen düştü.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, Gazze'de 2,3 milyon insan ağır insani krizle karşı karşıya. Temiz su, gıda ve ilaç sıkıntısı yaşanırken, hastanelerin büyük bölümü faaliyet dışı. Yeniden inşa çalışmaları için gereken milyarlarca dolarlık yardım taahhüdü, büyük güçler arasındaki rekabet nedeniyle erteleniyor. BM Gazze Acil Durum Koordinatörü, 'Gazze'de her gün yüzlerce çocuk açlık ve hastalıktan ölüyor, ancak dünya başka yere bakıyor' dedi.
Barış Görüşmelerinde Gazze'nin Yeri
ABD ve İran arasında Cenevre'de devam eden barış görüşmelerinde nükleer program ve bölgesel güvenlik öncelikli konular arasında. Ancak Gazze, taraflar arasında üzerinde anlaşmaya varılamayan kilit meselelerden biri olarak kalmaya devam ediyor. İran, Hamas ve Filistin İslami Cihad gibi gruplara verdiği desteği sürdürürken, ABD İsrail'in güvenlik kaygılarını ön planda tutuyor. Uzmanlar, Gazze'nin geleceğinin büyük güçlerin jeopolitik hesaplarının kurbanı olduğunu vurguluyor. Orta Doğu Stratejik Araştırmalar Merkezi'nden analist Dr. Leila el-Halil, 'Gazze, tıpkı daha önce Libya ve Suriye gibi, uluslararası toplumun unutulmuş savaşlarından biri haline geliyor. Ne yazık ki, bu topraklar için kimse parmağını kıpırdatmıyor' yorumunda bulundu. Bölgedeki insani yardım kuruluşları, Gazze'deki durumun artık bir insanlık suçu boyutuna ulaştığı konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze meselesinde tarihsel olarak Filistin davasını destekleyen bir pozisyona sahip. Ancak ABD-İran savaşı ve sonrasındaki barış süreci, Türkiye'nin bölgedeki etki alanını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, İran ile enerji ve ticaret bağlantılarını sürdürürken, ABD ile de NATO müttefiki olarak ilişkilerini dengelemek zorunda. Gazze'nin yeniden imarı ve istikrarı, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji güvenliği ve Mısır, İsrail ile ilişkileri açısından kritik. Ankara, krizin başından beri ateşkes ve insani yardım çağrısı yaparken, Gazze'nin unutulmasının bölgesel istikrarsızlığı artıracağını ve mülteci akınlarına yol açacağını öngörüyor. Türkiye için kilit nokta, Gazze'nin geleceğinin belirlenmesinde aktif bir rol oynayarak hem insani sorumluluğu yerine getirmek hem de kendi jeopolitik çıkarlarını korumaktır.
