İran, 28 Şubat'ta ABD-İsrail ortak askeri operasyonunda öldürülen Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney için başkent Tahran'da altı gün sürecek görkemli bir cenaze töreni düzenliyor. Yetkililer ve uluslararası heyetlerin katılımıyla başlayan törenler, İran'ın son kırk yıldaki en büyük lider kaybı olarak nitelendiriliyor. Hamaney'in naaşı, Tahran'ın kuzeyindeki büyük bir camide kılınan cenaze namazının ardından halkın ziyaretine açıldı. Devlet televizyonu, milyonlarca İranlının sokaklara dökülerek liderlerine son görevini yerine getirdiğini görüntülerle duyurdu.
Altı Günlük Tören Programı ve Katılımcılar
Resmi kaynaklara göre tören programı kapsamında Hamaney'in naaşı sırasıyla Tahran, Kum, Meşhed ve İsfahan kentlerinde halkın ziyaretine sunulacak. Altıncı günün sonunda ise İmam Humeyni Türbesi'ne defnedilmesi planlanıyor. Törenlere Çin, Rusya, Suriye, Irak, Lübnan ve Yemen'den üst düzey heyetler katılırken, Batılı ülkelerden resmi bir katılım olmadı. ABD ve İsrail'in operasyonu kınayan İran yönetimi, törenler sırasında "intikam" ve "direniş" vurgusu yapıyor. Uzmanlar, bu törenlerin aynı zamanda İran'ın iç siyasi birlikteliğini pekiştirmek için bir fırsat olarak kullanıldığını belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Hamaney'in öldürülmesi, Ortadoğu'da yeni bir gerilim dalgası yaratırken, İran'ın nükleer programı ve bölgesel vekil güçleri üzerindeki etkisi merak konusu. İran yönetimi, liderin ölümünün intikamını alacağını açıklarken, ABD Başkanı operasyonun savunma amaçlı olduğunu savunuyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ise tansiyon yükselmiş durumda. Rusya ve Çin, İran'a destek mesajı verirken, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri endişeli bir bekleyiş içinde. Petrol fiyatları, yaşanan belirsizlikle birlikte yükselişe geçti. İran'ın liderlik boşluğu, ülke içinde olası bir güç mücadelesini de gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için güvenlik ve dış politika açısından kritik önem taşıyor. İran'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin güneydoğu sınırında doğrudan etkili olabilir. Ayrıca Türkiye, İran ile enerji ticareti ve bölgesel krizlerde (Suriye, Irak, Kafkasya) iş birliği yapıyordu. Hamaney sonrası olası bir güç boşluğu, Türkiye'nin PKK/YPG ile mücadelesinde İran'ın rolünü de etkileyebilir. Ankara, bu süreçte hem İran'da yeni yönetimle ilişkilerini yeniden tanımlamak hem de ABD ve İsrail ile gerilimi yönetmek zorunda. Türkiye'nin bölgede denge politikası izlemesi, olası bir sıcak çatışmadan kaçınması için hayati önemde.
