Fransa'da arıcılar ve çevreciler, parlamentonun bilim insanlarına göre arıları zehirleyebilen iki yasaklı pestisitin yeniden kullanımına izin veren yasayı onaylamasının ardından öfkeyle tepki gösterdi. Arıcılık birliği, bu kararın arıları öldüreceğini ve hasadı azaltacağını belirterek kararı 'skandal, akıl dışı ve sorumsuz' olarak nitelendirdi.
Yasağın Kaldırılması ve Gerekçeleri
Fransız parlamentosu, şeker pancarı mahsullerini yok eden sarılık hastalığıyla mücadele etmek için iki neonikotinoid pestisitin (imidacloprid ve clothianidin) yeniden kullanımına izin veren bir yasa tasarısını kabul etti. Bu kimyasallar, 2018 yılında Avrupa Birliği genelinde arı kolonilerine verdikleri zarar nedeniyle yasaklanmıştı. Ancak Fransız hükümeti, özellikle şeker pancarı üreticilerinin yoğun baskısı altında, hastalığın yayılmasını önlemek için bu pestisitlere geçici bir istisna tanınmasını savundu.
Tarım Bakanı Julien Denormandie, kararın 'geçici ve istisnai' olduğunu vurgulayarak, 2021 yılında şeker pancarı üretiminin yaklaşık %30'unun sarılık hastalığı nedeniyle kaybedildiğini hatırlattı. Hükümet, bu adımın şeker pancarı sektörünü kurtarmak için gerekli olduğunu öne sürdü. Ancak bilim insanları ve çevre örgütleri, neonikotinoidlerin toprakta ve suda uzun süre kalabildiğini ve arıların yanı sıra diğer polinatörleri de olumsuz etkilediğini belirterek bu gerekçeyi reddediyor.
Arıcılık birliği (UNAF) başkanı Christian Pons, 'Bu karar, arıcılık sektörü için bir felaket. Arılar, bu moleküllere maruz kaldıklarında yön bulma yeteneklerini kaybediyor ve koloniler çöküyor. Bu, sadece bal üretimini değil, tarımın genelini tehdit ediyor' dedi. Benzer endişeler, küresel gıda güvenliğinde kritik rol oynayan tozlaşmanın azalması yönünde.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fransa'nın bu kararı, Avrupa Birliği'nin tarım politikaları açısından önemli bir test niteliği taşıyor. AB, 2018 yılında neonikotinoidleri açık alan kullanımında yasaklamış ancak sera kullanımına izin vermişti. Fransa'nın bu istisnası, diğer üye ülkeler için emsal teşkil edebilir. Çevre örgütleri, bu kararın AB'nin Yeşil Mutabakat hedeflerine aykırı olduğunu ve biyolojik çeşitlilik kaybını hızlandıracağını savunuyor. Öte yandan, Fransa'daki şeker üreticileri, bu istisnanın sektörü ayakta tutacağını ve iş kayıplarını önleyeceğini belirtiyor.
Küresel ölçekte, benzer tartışmalar diğer ülkelerde de yaşanıyor. Özellikle tarım ekonomilerinde, pestisit kullanımı ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki denge, politika yapıcılar için zorlu bir ikilem oluşturuyor. Bu karar, bilimsel veriler ile ekonomik çıkarlar arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor. Bilim insanları, neonikotinoidlerin arı kolonileri üzerindeki etkilerine dair kapsamlı kanıtlar sunarken, tarım sektörü kısa vadeli verimlilik endişelerini öne çıkarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu gelişme, Türkiye'nin tarım politikaları ve Avrupa Birliği ile ilişkileri açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, AB'ye uyum sürecinde tarımda çevre standartlarını göz önünde bulundururken, bu tür kararların AB'nin ortak tarım politikasına etkisi yakından izlenmeli. Ayrıca, Türkiye'nin önemli bir arıcılık ve bal üretim ülkesi olması nedeniyle, pestisit kullanımının arı popülasyonları üzerindeki etkileri Türk arıcılık sektörü için de kritik. Türkiye'nin kendi pestisit politikalarını belirlerken, bilimsel verileri ve çevresel sürdürülebilirliği ön planda tutması, hem iç pazardaki arıcılık sektörünü hem de AB ile ticari ilişkilerini olumlu etkileyebilir. Bu bağlamda, Fransa'daki tartışma, Türkiye'nin tarım politikalarında denge arayışına ışık tutuyor.
