Filistinli gruplar ve Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucular, Gazze'deki ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasını ilerletmek amacıyla Pazar günü Kahire'de ikinci gün müzakerelerine yeniden başladı. Mısır devlet medyası ve haber ajanslarının bildirdiğine göre, görüşmeler İsrail'in devam eden ihlalleri gölgesinde gerçekleşiyor. Kaynaklar, tarafların kalıcı bir ateşkes, esir takası ve Gazze'nin yeniden imarına yönelik somut adımlar üzerinde yoğunlaştığını belirtiyor. Hamas ve İslami Cihad başta olmak üzere Filistinli gruplar, İsrail'in anlaşma şartlarını ihlal ettiğini ve insani yardım girişini engellediğini savunuyor. Mısır'ın başkenti Kahire'deki müzakerelerde, ateşkesin ikinci aşamasının ayrıntıları masaya yatırılıyor.
Müzakerelerin Arka Planı ve Mevcut Durum
Gazze'de 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların ardından Ocak 2025'te varılan ateşkes anlaşması üç aşamadan oluşuyor. İlk aşamada çatışmalara ara verilmiş ve bazı esir takasları yapılmıştı. Ancak İsrail'in anlaşma maddelerini ihlal ettiği gerekçesiyle ikinci aşamaya geçilememişti. Mısır, Katar ve Türkiye'nin arabuluculuğunda sürdürülen görüşmelerde, İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesi, kalıcı ateşkes ve esirlerin karşılıklı serbest bırakılması ele alınıyor. Filistinli gruplar, İsrail'in insani yardım koridorlarını kapattığını ve sivil altyapıyı hedef aldığını iddia ediyor. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, bu turun kritik olduğu ve bölgesel istikrar için adil bir çözüm bulunması gerektiği vurgulandı. Görüşmelerde ayrıca Gazze'nin savaş sonrası yönetimi konusunda da fikir alışverişi yapılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze krizi yalnızca Filistin-İsrail çatışmasını değil, tüm Orta Doğu'yu etkiliyor. Ateşkesin ikinci aşamaya geçmesi, bölgedeki tansiyonun düşmesi açısından hayati önem taşıyor. Lübnan'daki Hizbullah ve Yemen'deki Husiler gibi gruplar, Gazze'deki duruma bağlı olarak hareket ediyor. Batılı güçler, özellikle ABD, dolaylı olarak müzakerelere destek veriyor. Ancak İsrail'in artan ihlalleri, hem Filistin yönetimini hem de bölge ülkelerini rahatsız ediyor. Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde Filistin davasına güçlü destek verirken, aynı zamanda Katar ve Mısır'la birlikte arabuluculuk rolünü sürdürüyor. Kahire müzakerelerinin başarısızlığı, bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebilir. Ekonomik boyutta ise Gazze'nin yeniden imarı için milyarlarca dolara ihtiyaç duyuluyor; bu da uluslararası bağışçıların taahhütlerine bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze ateşkes müzakerelerinde aktif arabuluculuk rolü üstlenerek hem Filistin davasına verdiği desteği pekiştiriyor hem de bölgesel nüfuzunu artırıyor. Kahire'deki görüşmelere katılım, Türkiye'nin Mısır ve Katar'la koordinasyon içinde hareket ettiğini gösteriyor. Bu süreç, Türkiye'nin Orta Doğu'da istikrar sağlama çabaları açısından kritik. Öte yandan, ateşkesin ikinci aşamaya geçememesi, Türkiye'nin enerji ve ticaret projelerini (Doğu Akdeniz gazı gibi) etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'deki Filistin yanlısı kamuoyu, hükümetin daha etkin bir rol oynamasını bekliyor. Başarılı bir arabuluculuk, Türkiye'nin bölgesel liderlik vizyonuna katkı sağlayabilir.
