Ermenistan ve Azerbaycan'ın önde gelen telekomünikasyon şirketleri, on yıllardır süren çatışmaların ardından bölgesel bağlantıyı artırmak amacıyla ortak bir internet transit projesinde anlaştı. Bu anlaşma, iki ülke arasında barış sürecinin devam ettiği bir dönemde imzalandı. Ermenistan'ın Armentel ve Azerbaycan'ın Aztelekom şirketleri tarafından yürütülecek proje, Güney Kafkasya'da dijital altyapının geliştirilmesine önemli katkı sağlayacak. Anlaşma kapsamında, iki ülke arasında doğrudan fiber optik bağlantı kurulması ve internet trafiğinin üçüncü ülkeler üzerinden yönlendirilmesine son verilmesi hedefleniyor. Bu sayede veri iletim hızının artması ve maliyetlerin düşmesi bekleniyor.
Barış sürecinde yeni bir adım
Ermenistan ve Azerbaycan arasında 2020'deki Dağlık Karabağ savaşının ardından başlayan normalleşme süreci, son dönemde somut adımlarla ilerliyor. İki ülke liderlerinin Avrupa Birliği ve ABD arabuluculuğunda bir araya gelmesiyle sınır belirleme çalışmaları hız kazanmıştı. İnternet transit anlaşması ise ekonomik iş birliğinin ilk somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu tür altyapı projelerinin karşılıklı güveni artırarak kalıcı barışın tesisine katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Anlaşma, aynı zamanda iki ülkenin küresel dijital ekonomiye entegrasyonunu hızlandıracak bir adım olarak değerlendiriliyor.
Proje kapsamında, Ermenistan'ın başkenti Erivan'dan Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye uzanacak fiber optik hat, bölgedeki diğer ülkeleri de birbirine bağlayacak. Gürcistan, İran ve Türkiye üzerinden geçen mevcut hatlara alternatif olacak bu güzergah, internet trafiğinin daha güvenli ve hızlı akmasını sağlayacak. Ayrıca, iki ülke arasında doğrudan veri akışı sayesinde siber güvenlik risklerinin de azalması bekleniyor. Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, projenin bölgesel dijital dönüşüme katkı sağlamasının yanı sıra, enerji ve ulaştırma alanındaki iş birliğine de öncülük edebileceği ifade edildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu anlaşma, sadece iki ülke arasında değil, tüm Güney Kafkasya bölgesinde dijital bağlantıyı güçlendirecek bir adım olarak görülüyor. Bölge, enerji koridorlarının yanı sıra dijital veri akışında da önemli bir kavşak haline geliyor. Avrupa ile Asya arasındaki internet trafiğinin büyük bir kısmı, mevcut altyapı nedeniyle Rusya veya Orta Doğu üzerinden geçiyor. Yeni Ermenistan-Azerbaycan hattı, bu trafiğin bir kısmını çekerek bölgeyi alternatif bir dijital rotaya dönüştürebilir. Özellikle AB'nin Dijital Avrupa programı kapsamında bölgeye yönelik altyapı yatırımları da hız kazanıyor. Analistler, bu tür projelerin Kafkaslar'da ekonomik entegrasyonu derinleştirerek çatışmaların önlenmesine katkıda bulunabileceğini vurguluyor. Anlaşma, aynı zamanda Çin'in Kuşak ve Yol girişimi ve Hindistan'ın Orta Koridor projesi gibi küresel altyapı girişimleriyle de uyumlu bir nitelik taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem Azerbaycan hem de Ermenistan ile ilişkilerinde denge politikası izlerken, bu anlaşma bölgesel istikrar açısından önemli. Normalleşme süreci, Türkiye'nin Güney Kafkasya'da etkinliğini artırabilir. Ayrıca, yeni internet hattı Türkiye üzerinden geçen mevcut hatlara alternatif oluştursa da, bölgesel bağlantının güçlenmesi Türk şirketleri için yeni iş fırsatları doğurabilir. Türkiye'nin dijital altyapı yatırımlarıyla uyumlu olan bu proje, aynı zamanda Türkiye'nin Orta Koridor girişimindeki rolünü destekleyici bir unsur olarak görülebilir.
