Birleşmiş Milletler (BM), döngüsel bir hava olayı olan El Niño'nun bu yaz oluşma ihtimalinin yüzde 80 olduğunu açıkladı. Küresel sıcaklıkları artıran ve aşırı hava olaylarına neden olan bu fenomen, dünya genelinde tarım, su kaynakları ve enerji üretimini tehdit ediyor. Bilim insanları, El Niño'nun etkilerini gösteren yeni bir dünya haritası yayımladı. Haritaya göre, Güneydoğu Asya, Avustralya, Afrika Boynuzu ve Güney Amerika'nın bazı bölgeleri en sert darbeyi alacak. Türkiye ise dolaylı etkilerle karşılaşabilir.
El Niño ve La Niña Döngülerinin Küresel Etkileri
El Niño, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamadan daha sıcak olmasıyla oluşan bir iklim döngüsüdür. Genellikle iki ila yedi yılda bir meydana gelir ve bir ila iki yıl sürer. 2023'te El Niño'nun güçlü bir şekilde oluşması bekleniyor. BM Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Haziran-Ağustos döneminde El Niño olasılığının yüzde 80 olduğunu duyurdu. Bu döngü, küresel sıcaklıkları 1,5 santigrat dereceye kadar artırabilir. 2016 yılı, güçlü bir El Niño etkisiyle kaydedilen en sıcak yıldı. Yeni bir El Niño, sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açabilir. Aşırı sıcak hava dalgaları, seller, kuraklıklar ve tropikal fırtınaların sıklığı artacak. Özellikle tarımsal üretim, balıkçılık ve su kaynakları üzerinde yıkıcı etkiler bekleniyor. Geçmiş El Niño olaylarında, Endonezya ve Avustralya'da uzun süreli kuraklıklar, Peru ve Ekvador'da ise şiddetli seller yaşanmıştı. Afrika'nın doğusu da kuraklıktan etkilenmişti.
Bölgesel Kırılganlıklar ve Uyarılar
Yayımlanan harita, El Niño'nun en şiddetli etkilerinin Güneydoğu Asya, Avustralya, Afrika Boynuzu ve Güney Amerika'nın Pasifik kıyılarında görüleceğini gösteriyor. Bu bölgelerde tarım ve su kaynakları büyük baskı altında kalacak. Özellikle Hindistan, Endonezya, Filipinler gibi ülkelerde muson yağışları düzensizleşecek; bu da pirinç, buğday, mısır gibi temel gıda ürünlerinin rekoltesini düşürebilir. Afrika Boynuzu'nda ise uzun süredir devam eden kuraklık daha da derinleşebilir. Güney Amerika'da Peru ve Ekvador'da yoğun yağışlar ve seller bekleniyor. Aynı zamanda Avustralya'da orman yangını riski artacak. Uzmanlar, ülkeleri erken uyarı sistemlerini güçlendirmeye ve su yönetim planlarını gözden geçirmeye çağırıyor. Dünya Bankası, El Niño'nun gelişmekte olan ülkelere milyarlarca dolarlık ekonomik zarar verebileceğini tahmin ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Niño'nun Türkiye'ye doğrudan etkisi sınırlı olsa da, küresel iklim değişikliği bağlamında dolaylı sonuçları olacaktır. Türkiye, özellikle tarım ve turizm sektörleriyle El Niño kaynaklı hava olaylarından etkilenebilir. Küresel gıda fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini yükseltebilir. Ayrıca, Orta Doğu ve Akdeniz havzasında sıcak hava dalgalarının şiddetlenmesi, Türkiye'deki su kaynakları üzerinde baskı oluşturabilir. Türkiye'nin, El Niño döngüsüne karşı ulusal afet yönetimi ve tarım politikalarını gözden geçirmesi faydalı olacaktır. Bölgesel istikrar açısından, kuraklık ve su kıtlığı komşu ülkelerde gerginlikleri artırabilir, bu da Türkiye'nin dış politikasını dolaylı olarak etkileyebilir.
