Alaska'nın Katmai Ulusal Parkı'nda her yıl düzenlenen ve çevrimiçi oylamayla kazananın belirlendiği 'Fat Bear Week' (Yağlı Ayı Haftası) yarışmasının bu yılki galibi, 'Backpack' adlı dev boz ayı oldu. Bir destekçisinin 'hem göbeği hem de kalçası var' sözleriyle tanımladığı ayı, kısa süre içinde altı aya kadar sürebilen kış uykusuna girecek. Yarışma, ayıların kış öncesi kilo alma sürecine dikkat çekmek ve vahşi yaşam koruma çalışmalarına destek sağlamak amacıyla düzenleniyor.
Katmai'nin Dev Sakinleri ve Yarışmanın Amacı
Fat Bear Week, 2014 yılından bu yana Katmai Ulusal Parkı ve Koruma Alanı'nda yaşayan boz ayılar arasında bir tür güzellik ve kilo yarışması olarak düzenleniyor. Parkta yaşayan yaklaşık 2.200 boz ayı, yaz boyunca somon balığıyla beslenerek kış uykusuna hazırlanıyor. Eylül sonu ile Ekim başında yapılan yarışmada, halk çevrimiçi oylamayla en 'yağlı' ve sağlıklı görünen ayıyı seçiyor. Bu yıl 12 ayının katıldığı yarışmada, 'Backpack' adlı ayı finale kadar yükselerek ipi göğüsledi.
Backpack, adını küçükken sırtındaki belirgin tümsekten alıyor. Yetişkin bir erkek boz ayı olan Backpack, tahminen 500-600 kilogram ağırlığında. Destekçileri, onun 'chonk' (göbek) ve 'badonk' (kalça) olarak tabir edilen vücut hatlarını öne çıkararak sosyal medyada kampanya yürüttü. Yarışmanın resmi web sitesinde yapılan oylamada, Backpack'in rakibi 747 adlı ayıyı az farkla geçtiği belirtildi.
Fat Bear Week, sadece eğlenceli bir etkinlik olmanın ötesinde, iklim değişikliğinin ayıların beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisine de dikkat çekiyor. Bilim insanları, somon balığı göçlerindeki zamanlama değişikliklerinin ayıların kış öncesi yeterli yağ depolamasını zorlaştırabileceğini vurguluyor. Bu yıl yarışmaya katılan ayıların çoğunun beklenenin üzerinde kilo aldığı gözlemlendi; bu da somon bolluğunun iyi gittiğine işaret ediyor.
Küresel İlgi ve Koruma Çalışmaları
Fat Bear Week, son yıllarda ABD dışında da büyük ilgi görüyor. Etkinlik kapsamında parkta kurulan canlı yayın kameraları sayesinde milyonlarca kişi ayıları doğal ortamlarında izleyebiliyor. 2023 yılında yarışmaya 1 milyondan fazla oy kullanılmıştı. Bu yıl da benzer bir katılım bekleniyor. Katmai Ulusal Parkı yetkilileri, yarışmanın vahşi yaşam koruma bilincini artırdığını ve parkın ekosistemine yönelik bağışların arttığını belirtiyor.
Uzmanlar, boz ayıların kış uykusu sırasında kalp atışlarının dakikada 8-10'a kadar düştüğünü, vücut sıcaklıklarının ise 5-6 derece azaldığını hatırlatıyor. Bu süreçte ayılar hiçbir şey yemez, içmez, idrar ve dışkılarını yapmaz. Altı ay süren bu uyku, dişi ayılar için kışın yavrulama dönemine denk gelir. Backpack gibi erkek ayılar ise ilkbaharda uyanana kadar mağaralarında kalır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fat Bear Week gibi etkinlikler, doğa koruma ve iklim değişikliğiyle mücadelede toplumsal farkındalık oluşturması bakımından küresel öneme sahip. Türkiye, özellikle ayı popülasyonları açısından zengin bir ülke; Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'da boz ayılar yaşıyor. Ancak Türkiye'de yaban hayatı koruma çalışmaları için benzer geniş katılımlı kampanyalar nadiren düzenleniyor. Bu tür etkinlikler, Türkiye'deki doğa koruma kuruluşları için örnek teşkil edebilir ve iklim değişikliğinin yaban hayatı üzerindeki etkilerine dikkat çekebilir. Ayrıca, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası biyolojik çeşitlilik sözleşmeleri kapsamında, ayı habitatlarının korunması ve izlenmesi için daha fazla kaynak ayrılması gerekiyor.
