Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, on yıl aradan sonra ilk kez Mısır'ı ziyaret etmeye hazırlanıyor. Ziyaretin, Çin'in bölgedeki nüfuzunu artırma çabaları ve Huawei'nin Mısır hükümetine ait veri merkezleri için 2.000'den fazla ileri düzey yapay zeka çipi tedarik etme girişimiyle aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Bu gelişme, iki ülke arasındaki askeri ve teknolojik iş birliğinin derinleştiğine işaret ediyor.
Ziyaretin Arka Planı ve İkili İlişkiler
Xi Jinping'in ziyareti, Çin-Mısır ilişkilerinin stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmesinin ardından gerçekleşiyor. Mısır, Kuşak ve Yol Girişimi'nin önemli bir ortağı olarak öne çıkarken, Çin de bölgedeki enerji ve altyapı projelerinde aktif rol üstleniyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi son yıllarda istikrarlı bir artış gösterdi ve bu ziyaretin ekonomik iş birliğine yeni bir ivme kazandırması bekleniyor.
Öte yandan, Huawei'nin Mısır'daki yatırımları da bu ziyaretin gündeminde önemli bir yer tutuyor. Şirketin, Mısır hükümetinin veri merkezlerinde kullanılmak üzere 2.000'den fazla gelişmiş yapay zeka çipi tedarik etmeyi planladığı bildiriliyor. Bu anlaşma, Mısır'ın dijital altyapısını güçlendirme hedefleriyle örtüşürken, Çin teknoloji devinin Afrika ve Orta Doğu'daki pazar payını genişletme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah es-Sisi ile Xi Jinping arasındaki görüşmelerde, savunma sanayii iş birliğinin de ele alınması bekleniyor. İki ülke arasında askeri alanda yapılan anlaşmalar, özellikle Mısır'ın Çin'den tedarik ettiği insansız hava araçları ve diğer askeri teçhizatla son yıllarda artış gösterdi. Bu ziyaretin, askeri iş birliğini daha da derinleştirebileceği ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: ABD ile Rekabet
Xi Jinping'in Mısır ziyareti, Çin'in Orta Doğu'da artan diplomasi atağının bir parçası olarak değerlendiriliyor. ABD'nin bölgedeki geleneksel nüfuzuna karşılık Çin, ekonomik ve teknolojik iş birlikleriyle yeni bir denge kurmaya çalışıyor. Özellikle Huawei üzerinden yürütülen teknoloji transferi, Washington'un Çin'in teknoloji şirketlerine yönelik yaptırımları nedeniyle daha da önemli hale geliyor.
Çin, Mısır'ın yanı sıra Suudi Arabistan, İran ve Körfez ülkeleriyle de ilişkilerini güçlendiriyor. Geçtiğimiz yıl Çin'in arabuluculuğunda Suudi Arabistan ile İran arasında varılan diplomatik uzlaşı, Pekin'in bölgedeki siyasi rolünü artırdığına dair önemli bir gösterge olarak değerlendirilmişti. Bu bağlamda Xi Jinping'in Kahire ziyareti, Çin'in Orta Doğu'daki dengeleri değiştirebilecek bir aktör olarak konumunu pekiştirme çabası olarak okunabilir.
Mısır, Süveyş Kanalı ve stratejik konumu nedeniyle küresel ticaret için kritik bir öneme sahip. Çin'in Mısır'daki liman ve altyapı yatırımları, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Akdeniz'e açılan bir kapı niteliği taşıyor. Bu ziyaretin, Çin'in Afrika ve Orta Doğu arasındaki ticaret koridorlarını güçlendirme hedefleriyle uyumlu olduğu belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Mısır'la derinleşen ilişkileri, Türkiye açısından bölgesel rekabet bağlamında değerlendirilebilir. Mısır, Doğu Akdeniz'de Türkiye ile enerji ve deniz yetki alanları konusunda karşıt görüşlere sahip bir ülke. Çin'in Mısır'a yaptığı askeri ve teknolojik destek, bölgedeki güç dengesini etkileyebilir. Ancak Türkiye'nin de Çin ile güçlü ekonomik bağları bulunuyor; bu nedenle Ankara, Pekin'in bölgedeki rolünü dikkatle izlemekle birlikte, ikili ticaretini derinleştirmeye devam ediyor. Bu ziyaretin Türkiye'yi doğrudan olumsuz etkilemesi beklenmezken, Doğu Akdeniz'deki dengeleri gözden geçirmek adına Ankara için önemli bir gösterge olabilir.
