Çinli bir kamu politikası analisti, Çin'in küresel teknoloji yarışında rekabetçi kalabilmek için ABD'nin göçmenlik stratejilerinden ders alması gerektiğini belirtti. Guangzhou Büyük Körfez Bölgesi Enstitüsü (GIG) Dekan Yardımcısı Li Mingbo, Çin'in yabancı yetenekleri çekmek ve elde tutmak için göçmenlik politikalarını daha verimli hale getirmesi gerektiğini vurguladı. Li'nin bu açıklaması, ABD ile teknoloji rekabetinin kızıştığı bir dönemde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Li Mingbo, yaptığı değerlendirmede, ABD'nin göçmenlik sisteminin yabancı yetenekleri cezbetmedeki başarısına dikkat çekti. ABD'nin H-1B vizesi gibi programlarla dünyanın dört bir yanından mühendis, bilim insanı ve teknoloji girişimcisini kendine çektiğini hatırlatan Li, Çin'in benzer bir esneklik ve etkinlik sağlaması gerektiğini ifade etti. Çin'in mevcut göçmenlik politikalarının bürokratik engellerle dolu olduğunu ve bu durumun ülkenin teknoloji hedeflerine ulaşmasını zorlaştırdığını belirtti. Li, özellikle yeşil kart benzeri bir sistemin oluşturulması, vize süreçlerinin hızlandırılması ve yabancı uzmanlara oturma izni kolaylığı sağlanması gibi adımların atılması gerektiğini söyledi.
Çin, son yıllarda yapay zeka, yarı iletkenler ve kuantum bilişim gibi kritik teknolojilerde ABD ile kıyasıya bir rekabet içinde. Ancak bu alanlarda yetenek sıkıntısı yaşanıyor. Pandemi sonrası dönemde birçok yabancı uzman Çin'den ayrıldı veya ülkeye gelmekte tereddüt etti. Sıkı Kovid-19 politikaları ve artan jeopolitik gerilimler, Çin'in yabancı yetenek çekme kapasitesini olumsuz etkiledi. Li Mingbo'nun önerileri, bu açığı kapatmaya yönelik bir çağrı olarak yorumlanıyor.
Uzman, ayrıca Çin'in kendi vatandaşlarını yurt dışına gitmeye teşvik etmek yerine, onları ülkede tutacak koşulları iyileştirmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Beyin göçünü tersine çevirmek için araştırma fonlarının artırılması, akademik özgürlüğün genişletilmesi ve girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu öneriler, Çin'in mevcut politikalarıyla çelişiyor gibi görünse de, Li bunların uzun vadeli teknoloji hakimiyeti için şart olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin'in göçmenlik politikalarında reform yapma ihtiyacı, sadece ABD ile rekabetle sınırlı değil. Asya-Pasifik bölgesinde Japonya, Güney Kore ve Singapur gibi ülkeler de yabancı yetenekleri çekmek için agresif politikalar izliyor. Singapur, özellikle teknoloji sektöründe yabancı uzmanlara kapılarını sonuna kadar açmış durumda. Japonya ise yaşlanan nüfusuna rağmen göçmenlik konusunda temkinli davranıyor ancak son yıllarda bazı esneklikler sağladı. Çin, bu ülkelerle rekabet edebilmek için daha cazip bir destinasyon haline gelmeli.
Küresel ölçekte ise, ABD'nin göçmenlik politikaları son yıllarda iç siyasi tartışmaların merkezinde. Eski Başkan Donald Trump döneminde sıkılaştırılan göçmenlik kuralları, Başkan Joe Biden yönetiminde kısmen gevşetildi ancak hala belirsizlikler var. Çin, bu belirsizlikten faydalanarak ABD'ye gitmekte zorlanan yetenekleri kendine çekebilir. Ancak bunun için önce kendi sistemini reforme etmesi gerekiyor. Li Mingbo'nun çağrısı, bu açıdan stratejik bir uyarı niteliğinde.
Öte yandan, Çin'in insan hakları sicili ve siyasi baskı ortamı, yabancı uzmanlar için caydırıcı bir faktör olmaya devam ediyor. Birçok Batılı akademisyen ve mühendis, Çin'de çalışmayı riskli buluyor. Bu algıyı değiştirmek, sadece vize kolaylıklarıyla mümkün değil. Li'nin önerileri, teknik düzenlemelere odaklanmış olsa da, daha geniş siyasi ve sosyal reformları gerektiriyor. Çin yönetiminin bu konuda ne kadar istekli olduğu belirsiz.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in göçmenlik politikalarını ABD modeline yaklaştırma çabası, Türkiye için dolaylı ama önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, son yıllarda kendi beyin göçü sorunuyla boğuşuyor; nitelikli gençler Batı'ya gidiyor. Çin'in yabancı yeteneklere kapılarını açması, Türk mühendis ve bilim insanları için yeni bir kariyer alternatifi yaratabilir. Ancak bu, Türkiye'nin vasıflı iş gücü kaybını artırabilir. Öte yandan, Çin ile teknoloji iş birliği potansiyeli olan Türkiye, bu reformlar sayesinde ortak projelerde daha fazla Çinli uzmanla çalışabilir. Küresel teknoloji rekabetinde denge değişirse, Türkiye'nin pozisyonu da etkilenir.
