Kuzey Kore, Pazar günü doğu kıyısı açıklarında üç saat arayla iki füze denemesi gerçekleştirdi. Pyongyang yönetimi, ABD'yi Kore Yarımadası'nda bir dizi askeri tatbikatla gerilimi tırmandırmakla suçlamasının ardından yaklaşık bir hafta içinde ikinci kez füze denemesi yaptı. İlk olarak kısa menzilli bir balistik füze (SRBM) fırlatılmasından yalnızca üç saat sonra ikinci bir füze denemesi daha gerçekleştirildi.
Füze Denemelerinin Arka Planı ve Zamanlaması
Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı'na göre, Kuzey Kore Pazar günü yerel saatle sabah saatlerinde doğu kıyısındaki Wonsan bölgesinden kısa menzilli bir balistik füze fırlattı. Füze yaklaşık 300 kilometre uçtuktan sonra Japon Denizi'ne (Doğu Denizi) düştü. İlk denemeden yaklaşık üç saat sonra, bu kez yine aynı bölgeden bir başka füze daha ateşlendi. İkinci füzenin de benzer bir yörünge izlediği ve kısa menzilli olduğu bildirildi.
Bu denemeler, Kuzey Kore'nin yaklaşık bir hafta önce gerçekleştirdiği ve bir dizi füze içeren tatbikatının ardından geldi. Pyongyang, söz konusu tatbikatın ABD ve Güney Kore'nin ortak askeri tatbikatlarına yanıt olarak yapıldığını açıklamıştı. Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde yaptığı yazılı açıklamada, Washington'ın bölgedeki askeri varlığını artırarak ve ortak tatbikatlarla Kore Yarımadası'nda savaş riskini yükselttiğini öne sürmüştü.
ABD ve Güney Kore, her yıl düzenledikleri ortak askeri tatbikatlara bu yıl da devam ediyor. Kuzey Kore, bu tatbikatları "savaş provası" olarak nitelendiriyor ve kendi askeri faaliyetlerini meşru müdafaa hakkı çerçevesinde gerçekleştirdiğini savunuyor. Son füze denemeleri, ABD'nin bölgeye gönderdiği stratejik varlıkların ardından geldi; geçtiğimiz hafta ABD'ye ait bir nükleer denizaltı Güney Kore'nin Busan limanına demirlemişti.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
Japonya Savunma Bakanlığı, füzelerin Japonya'nın münhasır ekonomik bölgesine düşmediğini, ancak bölgede artan tehdit algısı nedeniyle hava savunma sistemlerinin teyakkuzda tutulduğunu duyurdu. Japonya Başbakanı, yaptığı açıklamada Kuzey Kore'nin provokatif eylemlerini kınadı ve uluslararası topluma birlik olma çağrısı yaptı.
Güney Kore hükümeti de füze denemelerini kınayarak, Kuzey Kore'yi diyalog masasına dönmeye davet etti. Seul yönetimi, Pyongyang'ın nükleer ve füze programını geliştirmeye devam etmesinin bölgesel istikrarı tehdit ettiğini vurguladı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptığı yazılı açıklamada, Kuzey Kore'nin füze denemelerinin BM Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ettiğini belirterek, müttefiklerle istişare halinde olduklarını kaydetti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise taraflara itidal çağrısında bulunarak, gerilimin düşürülmesi ve diyaloğun yeniden başlatılması için çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etti. Rusya da benzer şekilde sükunet çağrısı yaptı.
Kuzey Kore'nin son füze denemeleri, ABD'nin bölgedeki müttefikleriyle yürüttüğü ortak tatbikatların bir parçası olarak görülüyor. Uzmanlar, Pyongyang'ın bu tür denemelerle hem askeri kabiliyetini test ettiğini hem de uluslararası toplumdan taviz koparmaya çalıştığını belirtiyor. Önümüzdeki günlerde BM Güvenlik Konseyi'nde konunun ele alınması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey Kore'nin füze denemeleri, doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da küresel güvenlik dengeleri ve nükleer silahlanma yarışı açısından önem taşıyor. Türkiye, NATO üyesi olarak Kore Yarımadası'ndaki istikrarsızlığın ittifakın Asya-Pasifik stratejilerini etkileyebileceğini yakından izliyor. Ayrıca, BM Güvenlik Konseyi'nin Kuzey Kore'ye yönelik yaptırım kararlarına uyum, Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri arasında. Bölgesel gerilimin tırmanması, enerji fiyatları ve küresel ticaret yolları üzerinden dolaylı ekonomik etkiler yaratabilir. Türkiye, diplomasi kanallarının açık tutulması ve nükleer silahlardan arındırılmış bir Kore Yarımadası hedefini desteklemektedir.
