Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde pazar günü yapılan eyalet seçimlerinde, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, sandık çıkış anketlerine göre ilk sıraya yerleşti. Bu sonuç, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Almanya'da eyalet düzeyinde aşırı sağcı bir partinin birinci çıkması anlamına geliyor. France 24'ün Berlin muhabiri Nick Holdsworth, AfD'nin bu başarısının gerçek bir destek mi yoksa bir protesto oyu mu olduğunu söylemenin zor olduğunu belirtti. Seçim sonuçları, Almanya'nın doğusunda aşırı sağın ne denli güçlendiğini gözler önüne serdi.
AfD'nin Yükselişi ve Saksonya-Anhalt Seçimleri
Saksonya-Anhalt, Almanya'nın doğusunda yer alan ve yaklaşık 2,2 milyon nüfusa sahip bir eyalet. Seçimlerde AfD'nin oy oranı yüzde 25'in üzerine çıkarak Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve diğer geleneksel partileri geride bıraktı. Bu, AfD'nin doğu eyaletlerindeki istikrarlı yükselişinin son halkası. Parti, göç karşıtı söylemi ve AB şüpheciliğiyle biliniyor. Ancak Nick Holdsworth, bu oyların ne kadarının AfD'ye gerçek bir ideolojik bağlılıktan, ne kadarının diğer partilere duyulan memnuniyetsizlikten kaynaklandığının belirsiz olduğunu vurguluyor. "Protesto oyu" kavramı, seçmenlerin mevcut siyasi düzene tepki olarak radikal partilere yönelmesini ifade ediyor. Almanya'da özellikle doğu eyaletlerinde, 1990'daki birleşmeden bu yana ekonomik ve sosyal sorunların çözülememesi, aşırı sağa olan eğilimi artırıyor.
Protesto mu, Kalıcı Destek mi?
AfD'nin Saksonya-Anhalt'daki zaferi, sadece bir eyalet seçimi olmanın ötesinde, Almanya genelindeki siyasi dengeler açısından da önem taşıyor. Eylül 2021'de yapılan federal seçimlerde AfD, ülke genelinde yüzde 10,3 oy almıştı. Ancak doğu eyaletlerinde bu oran çok daha yüksek. Saksonya-Anhalt'daki sonuç, partinin bölgesel olarak ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, AfD'nin başarısının diğer partilerin oy kaybından kaynaklandığını belirtiyor. Özellikle CDU ve SPD gibi geleneksel partiler, seçmenlerin güvenini yitirmiş durumda. Yeşiller ve Sol Parti ise belirli bir tabana sahip olsa da, AfD'nin yükselişini engelleyemiyor. Seçim sonrası olası koalisyon senaryoları şimdiden tartışılıyor. AfD'nin eyalet hükümetine girmesi durumunda, Almanya'nın federal yapısında önemli bir kırılma yaşanabilir. Ancak diğer partilerin AfD ile koalisyon yapma konusundaki isteksizliği, siyasi belirsizliği artırıyor.
Almanya ve Avrupa İçin Anlamı
AfD'nin Saksonya-Anhalt zaferi, Avrupa genelinde aşırı sağın yükseliş trendinin bir parçası. Fransa'da Ulusal Birlik (RN), İtalya'da Brothers of Italy, İsveç'te Sweden Democrats gibi partiler, son yıllarda oylarını artırdı. Almanya, Avrupa Birliği'nin en büyük ekonomisi ve siyasi olarak istikrarlı bir ülke olarak görülüyordu. Ancak AfD'nin güçlenmesi, bu imajı zedeliyor. Özellikle göçmen karşıtı söylemlerin ve AB karşıtlığının Avrupa'da yükselişi, Brüksel'de endişeyle izleniyor. Almanya'nın doğusundaki bu gelişme, aynı zamanda Rusya-Ukrayna savaşı sonrası enerji krizi ve ekonomik durgunluk gibi faktörlerle de birleşiyor. AfD, Rusya'ya yönelik yaptırımlara karşı çıkıyor ve NATO'ya mesafeli duruyor. Bu pozisyon, Almanya'nın Batı ittifakı içindeki konumunu sorgulatabilir. Ayrıca, AfD'nin yükselişi, 2024'te yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesinde diğer aşırı sağ partilere de cesaret verebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin eyalet düzeyinde ilk kez birinci olması, Türkiye açısından önemli sonuçlar doğurabilir. AfD, göçmen karşıtı ve İslam düşmanı söylemleriyle biliniyor. Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli insan, bu partinin yükselişinden doğrudan etkilenebilir. AfD'nin güçlenmesi, Türkiye-AB ilişkilerinde de yeni gerilimlere yol açabilir. Parti, Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkıyor ve göçmenlerin geri gönderilmesini savunuyor. Öte yandan, Almanya'daki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından biriyle ekonomik ilişkilerini de etkileyebilir. Türk dış politikası açısından, Avrupa'da yükselen aşırı sağ, Ankara'nın Batı ile ilişkilerini daha da karmaşık hale getirebilir.
