ABD'de İsrail yanlısı lobi örgütü AIPAC (Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi), Kasım ayındaki genel seçimler öncesinde son büyük sınavlarından birine odaklandı: Eski Temsilci Eric Swalwell'in (D-Calif.) boşalan koltuğu için yapılacak özel seçim. AIPAC'ın süper PAC'i olan United Democracy Project (UDP), bu seçime yaklaşık 2,5 milyon dolar akıttı. Bu hamle, örgütün ABD siyasetindeki etkisini ve özellikle Demokrat Parti içindeki İsrail yanlısı kanadın gücünü gözler önüne seriyor. Swalwell'in 2024 başkanlık yarışına odaklanmak için istifa etmesiyle boşalan Kaliforniya'nın 15. Kongre Bölgesi'ndeki bu seçim, hem yerel hem ulusal düzeyde kritik bir test niteliği taşıyor.
Seçim Bölgesi ve Adaylar
Kaliforniya'nın doğu Körfez Bölgesi'ni kapsayan 15. seçim bölgesi, geleneksel olarak Demokrat Parti'nin kalesi olarak biliniyor. Ancak bu özel seçim, partinin içindeki ilerici ve merkezci kanatlar arasındaki gerilimi de su yüzüne çıkarıyor. Demokrat adaylardan biri olan eyalet senatörü Timothy Grayson, İsrail yanlısı pozisyonlarıyla biliniyor ve AIPAC'ın desteğini almış durumda. Diğer Demokrat aday ise eski kongre üyesi ve ilerici kanatın önde gelen isimlerinden biri olan Khanna'nın desteklediği bir isim. Cumhuriyetçi aday ise seçimi kazanma şansı düşük görünse de, kampanyasını İsrail konusundaki tutumları üzerinden yürütüyor.
UDP'nin bu seçime yaptığı mali yardım, reklam kampanyaları, dijital medya çalışmaları ve seçmen mobilizasyonu gibi alanlara harcanıyor. AIPAC'ın bu kadar yüksek bir meblağı özel bir seçime yatırması, örgütün sadece genel seçimlere değil, ara seçimlere de ne kadar önem verdiğini gösteriyor. Özellikle İsrail'e yönelik eleştirilerin arttığı bir dönemde, AIPAC'ın bu hamlesi, İsrail'e destek veren adayların seçilmesini garanti altına almayı hedefliyor.
Ulusal ve Bölgesel Boyut
Bu seçim, sadece Kaliforniya'yı ilgilendirmiyor; aynı zamanda Demokrat Parti içindeki güç dengeleri açısından da belirleyici olabilir. İsrail-Filistin çatışması konusunda artan duyarlılık, özellikle genç seçmenler arasında AIPAC'ın etkisine yönelik eleştirileri de beraberinde getiriyor. Ancak örgüt, Somali kökenli ABD'li Müslümanlar, Yahudi toplumu ve muhafazakar Hristiyanlar gibi farklı kesimleri bir araya getiren geniş bir koalisyon ağına sahip.
AIPAC'ın seçimlere yaptığı bu yoğun müdahale, ABD dış politikasındaki İsrail yanlısı eğilimin güçlenerek devam edeceğinin bir işareti. Özellikle İran'la nükleer müzakerelerin hassas bir aşamada olduğu bu dönemde, Kongre'deki İsrail yanlısı isimlerin artması, ABD'nin Orta Doğu politikalarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, bu seçim, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti'nin İsrail konusundaki tutumunun bir referandumu olarak da görülüyor.
UDP'nin bu yatırımı, seçim sonuçlarına göre büyük bir risk olarak da değerlendirilebilir. Eğer AIPAC destekli aday kazanamazsa, bu örgütün siyasi etkisinin sorgulanmasına yol açabilir. Ancak kazanması durumunda, diğer seçimlerde de benzer stratejilerin uygulanmasının önü açılacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ile ilişkileri bağlamında dolaylı bir öneme sahip. ABD Kongresi'nde İsrail yanlısı isimlerin güçlenmesi, Türkiye aleyhine kararların alınma ihtimalini artırabilir. Özellikle Ermeni iddiaları, Doğu Akdeniz ve PKK/YPG'ye destek gibi konularda AIPAC'ın etkili olduğu biliniyor. Türkiye'nin, bu tür lobi faaliyetlerine karşı kendi diplomatik ve lobi çabalarını güçlendirmesi gerekebilir. Ayrıca, İsrail-Türkiye ilişkilerinin normalleşme sürecinde, ABD'deki bu tür gelişmeler, iki ülke arasındaki dengeleri de etkileyebilir.
