Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Pazar günü yaptığı açıklamada, kendisinin görevi bırakıp ülkede seçim yapılmasına izin vermesi gerektiğini savunan eleştirmenlere sert yanıt verdi. Zelenskiy, bu kişilerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i nasıl durduracaklarına dair bir çözüm bulamadıklarını belirtti. ABC televizyonunda Jonathan Karl'ın sunduğu "This Week" programına konuşan Zelenskiy, ABD eski Başkanı Donald Trump'ın eleştirilerine de yanıt verdi. Zelenskiy'nin bu çıkışı, Ukrayna'daki savaşın gidişatı ve Batı'nın Kiev'e verdiği destek konusundaki tartışmaların arttığı bir dönemde geldi.
Savaşın seyri ve eleştirilerin odağı
Zelenskiy'nin açıklamaları, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı işgalin üzerinden iki yılı aşkın süre geçmesinin ardından Ukrayna'nın karşı karşıya olduğu zorlukları yansıtıyor. Savaşın ilk aylarında Batı'dan gelen geniş destek, zamanla yerini daha karmaşık bir tabloya bıraktı. ABD Kongresi'nde onaylanan yardım paketlerinin gecikmesi, Avrupa ülkelerinin savunma sanayii üretim kapasitesindeki sınırlamalar ve cephe hattında yaşanan zorluklar, Kiev'in pozisyonunu etkiliyor. Bu ortamda, Zelenskiy'nin liderliğini sorgulayan sesler yükseldi. Özellikle Trump, sık sık Zelenskiy'yi eleştirerek, onun savaşı sona erdirme konusunda isteksiz olduğunu ve seçimlere gitmesi gerektiğini dile getiriyor. Trump'ın bu söylemleri, ABD'deki Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı gruplar tarafından da destekleniyor.
Ancak Zelenskiy, bu eleştirilere karşı kendisini savunurken, asıl sorunun Putin'in durdurulması olduğunu vurguladı. Ukrayna lideri, seçim tartışmalarının savaş koşullarında gerçekçi olmadığını, çünkü ülkenin büyük bölümünde sıkıyönetim ilan edildiğini ve milyonlarca insanın yerinden edildiğini hatırlattı. Zelenskiy, Batılı müttefiklerin Ukrayna'ya yeterli silah ve mühimmat sağlaması halinde savaşın gidişatının değişebileceğini savunuyor. Son dönemde ABD'den gelen uzun menzilli füzeler ve hava savunma sistemleri gibi yardımlar artsa da, Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu kaynakların hâlâ yetersiz olduğu belirtiliyor.
Trump ile ilişkiler ve ABD faktörü
Zelenskiy'nin ABC'ye verdiği demeç, ABD'deki başkanlık seçimleri öncesinde Ukrayna'nın pozisyonunu netleştirme çabası olarak da görülebilir. Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda, iktidara gelmesi halinde Rusya-Ukrayna savaşını kısa sürede sona erdireceğini iddia etmişti. Ancak bu iddianın nasıl gerçekleştirileceğine dair somut bir plan ortaya koymadı. Zelenskiy, Trump'ın bu söylemlerine karşı, savaşı durdurmanın kolay olmadığını ve Putin'in ancak güçlü bir baskıyla durdurulabileceğini ifade ediyor. Ukrayna lideri, ayrıca ABD'nin iki partili desteğinin önemine vurgu yaparak, yardımların sürekliliğinin kritik olduğunu belirtiyor.
ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Ukrayna'ya desteğini sürdürme konusunda kararlı olduğunu açıklamış olsa da, Kongre'deki bazı Cumhuriyetçiler yardımlara şartlar getirilmesini talep ediyor. Bu durum, Kiev'in uzun vadeli güvenliği açısından belirsizlik yaratıyor. Zelenskiy'nin son açıklamaları, bu belirsizliği gidermeye ve müttefiklerin dikkatini Rusya'nın tehdidine çekmeye yönelik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşta denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutmayı başardı. Zelenskiy'nin eleştirilere yanıtı, Batı ittifakı içindeki görüş ayrılıklarını gözler önüne seriyor. Türkiye için bu durum, arabuluculuk rolünü güçlendirme fırsatı yaratabilir. Ankara, tahıl koridoru anlaşması ve esir takasları gibi somut adımlarla diplomatik etkisini göstermişti. ABD'deki seçim belirsizliği, Türkiye'nin savunma sanayii iş birliklerini ve bölgesel güvenlik hesaplarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, savaşın uzaması Karadeniz'deki istikrarı ve enerji arz güvenliğini riske atarak Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını tehdit ediyor.
