Dünya Kupası'nda görev yapacak hakemler arasında yer alan ancak ABD'ye girişi güvenlik gerekçesiyle engellenen Somali asıllı Ömer Artan, ülkesi Somali'de kahraman gibi karşılandı. Mogadişu'ya dönen Artan'ı havalimanında büyük bir kalabalık karşılarken, ülkesinde düzenlenen törenlerde kendisine "kahraman" unvanı verildi. ABD'li yetkililerin ulusal güvenliğe tehdit olarak değerlendirdiği Artan, karşılama sırasında yaptığı açıklamada 'Bir sonrakine katılacağıma söz veriyorum' dedi. Olay, uluslararası spor camiasında ABD'nin vize politikalarına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Vize engeli ve gerekçeleri
Somali Futbol Federasyonu tarafından 2026 Dünya Kupası'nda görevlendirilen hakem Ömer Artan, ABD'ye seyahat etmek için başvurduğu vizeyi alamadı. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Artan'ın vize başvurusunun 'ulusal güvenlik riski' oluşturduğu gerekçesiyle reddedildiğini duyurdu. Başvurunun hangi spesifik bilgi veya istihbarat raporuna dayanılarak reddedildiği açıklanmazken, kararın idari bir inceleme sonucunda alındığı belirtildi. Somali hükümeti ise kararı 'haksız ve ayrımcı' olarak nitelendirirken, Afrika Birliği de konuya ilişkin endişelerini dile getirdi.
Öte yandan Artan'ın geçmişte Somali'nin güneyinde yaşanan çatışmalarda ailesiyle birlikte yerinden edilmiş olması, ABD'nin güvenlik değerlendirmesinde etkili olmuş olabilir. Ancak Artan, uluslararası hakemlik kariyerinde daha önce Güney Afrika ve Kenya gibi ülkelerde düzenlenen turnuvalarda görev yapmış ve herhangi bir güvenlik sorunu yaşamamıştı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Bu olay, ABD'nin özellikle Müslüman ülke vatandaşlarına yönelik vize politikalarının yeniden sorgulanmasına yol açtı. 2017 yılında başlatılan ve bazı ülkelerden gelenlere yönelik seyahat kısıtlamaları, Trump yönetiminden bu yana zaman zaman gündeme geliyor. Somali de bu kısıtlamalardan etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Spor hukuku uzmanları, uluslararası spor organizasyonlarının ev sahibi ülkelerden katılımcılara eşit muamele yapmasını talep etme hakkı bulunduğunu ancak bu tür vize reddi vakalarının genellikle yargıya taşınamadığını belirtiyor. FIFA, konuyla ilgili yaptığı kısa açıklamada 'tüm hakemlerin turnuvaya katılımının sağlanması için ilgili taraflarla görüştüklerini' duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Somali ile tarihsel bağları ve Afrika Boynuzu'ndaki artan nüfuzu göz önüne alındığında, bu gelişme Türkiye'nin bölge politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, Somali'nin yeniden inşasında aktif rol oynarken, iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkiler her geçen gün güçleniyor. ABD'nin Somali vatandaşlarına yönelik vize uygulamaları, Türkiye'nin Somali'deki yumuşak gücünü pekiştirme fırsatı sunabilir. Ankara'nın bu tür ayrımcı uygulamalara karşı uluslararası platformlarda somut adımlar atması, hem Somali'deki itibarını artıracak hem de benzer durumdaki diğer Afrika ülkeleri nezdinde güven tazelemesine katkı sağlayacaktır.
