ABD Temsilciler Meclisi'nde Demokrat Parti üyesi Jared Huffman, yeni çok satan kitabı "No Prophets"ta Hristiyan milliyetçiliğinin Amerikan demokrasisi için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ve Başkan Mike Johnson yönetiminde Temsilciler Meclisi içinde bir "gölge teokrasi" kurulduğunu öne sürüyor. Huffman, kitabında dini inançların siyasi amaçlarla nasıl araçsallaştırıldığını ve Kongre'deki karar alma süreçlerinin nasıl etkilendiğini detaylandırıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Jared Huffman, Kaliforniya'dan Demokrat bir temsilci olarak uzun süredir dini özgürlükler ve devletin laik yapısı konularında çalışmalar yürütüyor. Kitabında, Hristiyan milliyetçiliğinin sadece bir inanç meselesi olmadığını, aynı zamanda siyasi bir hareket olarak ABD'nin anayasal düzenini hedef aldığını savunuyor. Huffman'a göre, Başkan Mike Johnson'ın Meclis Başkanı seçilmesiyle birlikte, Hristiyan milliyetçisi grupların Kongre'deki etkisi belirgin şekilde arttı. Johnson, geçmişte yaptığı açıklamalarda İncil'e dayalı bir yönetim anlayışını savunmuş ve dini liderlerle yakın ilişkileriyle biliniyor.
Kitapta ayrıca, Hristiyan milliyetçisi örgütlerin yasama süreçlerine yönelik lobi faaliyetlerine ve bazı milletvekillerinin bu grupların gündemlerini Kongre'ye taşımasına dikkat çekiliyor. Huffman, "gölge teokrasi" ifadesiyle, resmi olmayan ancak etkili bir dini hiyerarşinin Meclis'teki politikaları şekillendirdiğini iddia ediyor. Bu iddialar, ABD'de din ve devlet işlerinin ayrılığı ilkesi etrafındaki tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda.
Hristiyan milliyetçiliği, son yıllarda ABD'de yükselen bir akım olarak dikkat çekiyor. Bu hareket, Amerika'nın Hristiyan bir ulus olduğunu ve yasaların Hristiyan değerlerine göre şekillenmesi gerektiğini savunuyor. Huffman'ın kitabı, bu akımın Kongre'deki temsilcilerinin, kürtaj, LGBTQ+ hakları, eğitim ve göç gibi konularda nasıl etkili olduğunu örneklerle ortaya koyuyor. Yazar, ayrıca, bu grupların 6 Ocak 2021'deki Kongre baskınında oynadığı role dair endişelerini de dile getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki Hristiyan milliyetçiliği tartışması, sadece ülke içi bir mesele olarak kalmıyor; küresel ölçekte de yankı uyandırıyor. ABD'nin dış politikasında dini unsurların artan etkisi, özellikle Orta Doğu, Latin Amerika ve Afrika'daki müttefiklerle ilişkileri etkileyebilir. Örneğin, İsrail'e verilen koşulsuz destek, bazı Hristiyan Siyonist grupların lobi faaliyetleriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca, küresel iklim politikaları ve kadın hakları konusundaki tutumlar da bu iç dinamiklerden etkilenebilir.
Avrupa'da da benzer şekilde, Hristiyan milliyetçisi hareketler yükselişte. Macaristan, Polonya ve İtalya gibi ülkelerde iktidardaki partiler, Hristiyan değerlerini ön plana çıkararak politikalarını şekillendiriyor. ABD'deki gelişmeler, bu ülkelerdeki hareketlere ilham kaynağı olabilir veya transatlantik ilişkilerde yeni gerilimlere yol açabilir. NATO içinde de, Türkiye gibi laik yapıya sahip ülkelerle, dini referansları güçlü ülkeler arasında farklılıklar ortaya çıkabilir.
Küresel ekonomik düzen açısından bakıldığında, Hristiyan milliyetçiliğinin yükselişi, serbest ticaret ve küreselleşme karşıtı politikaları güçlendirebilir. Bu da, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik çıkarlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin uluslararası kurumlardan çekilme eğilimi, bu iç dinamiklerle beslenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, laik bir devlet yapısına sahip ve din ile devlet işlerinin ayrılığı anayasal güvence altında. ABD'de Hristiyan milliyetçiliğinin Kongre'de artan etkisi, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde yeni bir parametre oluşturabilir. Özellikle, ABD'nin Orta Doğu politikalarında dini referansların öne çıkması, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla çatışabilir. Ayrıca, NATO içindeki iş birliğinde, laik ve dini değerler arasındaki farklılıklar, ittifakın uyumunu zorlayabilir. Türkiye, bu gelişmeleri yakından takip ederek, dış politikasını çeşitlendirme ve stratejik özerkliğini güçlendirme yolunda adımlar atabilir.
