Avrupa Parlamentosu üyeleri, büyük teknoloji şirketlerinin çocuk istismarı materyallerini (CSAM) tespit etmek için özel mesajlaşma uygulamalarını taramasına izin veren geçici düzenlemelerin yeniden yürürlüğe konmasını destekledi. 12 Şubat 2025 tarihinde yapılan oylamada, milletvekilleri 336 lehte, 252 aleyhte ve 42 çekimser oyla, AB'nin e-gizlilik direktifindeki geçici istisnanın uzatılmasına onay verdi. Bu karar, özellikle şifreli mesajlaşma platformlarında çocuk istismarı içeriklerinin tespitini kolaylaştırmayı hedefliyor. Düzenleme, teknoloji şirketlerine gönüllü olarak CSAM taraması yapma izni verirken, gizlilik endişeleri nedeniyle eleştiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Avrupa Birliği, 2020 yılından bu yana çocuk istismarı materyallerine karşı mücadele kapsamında geçici bir düzenleme uyguluyordu. Bu düzenleme, teknoloji şirketlerinin özel mesajları Wi-Fi veya veri hizmetlerinin bir parçası olarak taramasına olanak tanıyordu. Ancak, geçici düzenlemenin süresi 2024 yılı sonunda doldu ve yerine kalıcı bir yasal çerçeve getirilmesi planlanıyordu. AB Komisyonu, 2022 yılında CSAM tespiti için kalıcı bir düzenleme önerisi sundu, ancak yasama süreci tıkandı. Özellikle şifreli mesajlaşma hizmetlerinin taranması, mahremiyet savunucuları ve bazı siyasi gruplar tarafından sert şekilde eleştirildi. Bu nedenle geçici düzenlemenin yeniden yürürlüğe konması, kalıcı çözüm bulunana kadar bir köprü görevi görecek. Düzenleme kapsamında şirketler, yalnızca gönüllü olarak tarama yapabilecek ve bu taramalar, belirli denetim mekanizmalarına tabi olacak.
Bölgesel veya küresel boyut
AB'nin bu kararı, yalnızca Avrupa'da değil, küresel çapta da yankı uyandırdı. Bir yandan çocuk koruma örgütleri kararı memnuniyetle karşılarken, diğer yandan dijital haklar grupları endişelerini dile getiriyor. Amerikan teknoloji devleri Apple, Meta ve Google gibi şirketler, bu düzenlemenin uçtan uca şifreleme gibi gizlilik odaklı özellikleri tehlikeye atabileceğini savunuyor. Özellikle WhatsApp ve Signal gibi platformlar, tarama zorunluluğunun kullanıcı gizliliğini ihlal edeceğini belirtiyor. Öte yandan, AB içinde bazı üye ülkeler, örneğin Macaristan ve Polonya, daha sıkı düzenlemelerden yana tavır alırken, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler gizlilik endişelerini ön planda tutuyor. Kararın, AB'nin küresel teknoloji düzenlemelerinde bir emsal oluşturması bekleniyor. Benzer tartışmalar, Birleşik Krallık'ta Online Safety Bill kapsamında da yaşanıyor. AB'nin bu adımı, çocuk istismarıyla mücadele ile dijital gizlilik arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, çocuk istismarıyla mücadelede ulusal yasalarını AB standartlarına uyumlaştırma sürecindedir. Bu gelişme, Türkiye'nin dijital gizlilik ve güvenlik politikalarında AB ile uyum arayışında bir referans noktası olabilir. Özellikle Türkiye'deki teknoloji platformlarının AB pazarına erişimi için bu tür düzenlemelere uyum sağlaması gerekebilir. Ayrıca, Türkiye'nin çocuk istismarına karşı uluslararası işbirliğini güçlendirme çabaları bağlamında, AB'nin bu kararı önemli bir örnek teşkil ediyor. Bununla birlikte, Türkiye'deki mevcut veri koruma yasaları ve ifade özgürlüğü hassasiyetleri, benzer düzenlemelerin iç hukuka aktarılmasında tartışmalara yol açabilir.
