İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın doğusundaki petrol devi Saudi Aramco'nun karargahını hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Saldırılar krallığın birçok şehrinde etkili oldu. Öte yandan Hollandalı yarı iletken ekipman üreticisi ASML, yapay zeka harcamalarındaki patlama nedeniyle talebe yetişmek için çözüm yolları aradığını açıklamasının ardından hisselerinde yükseliş yaşandı.
Suudi Arabistan'da Güvenlik Açığı ve Petrol Altyapısı
Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, saldırıların Aramco tesislerini ve diğer stratejik hedefleri vurduğunu duyurdu. Suudi yetkililer saldırıların can kaybına yol açıp açmadığına dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak olay, 2019'da Abqaiq ve Khurais tesislerine yapılan ve dünya petrol arzının yüzde 5'ini geçici olarak kesintiye uğratan saldırıları hatırlattı. Uzmanlar, Aramco'nun doğrudan hedef alınmasının Suudi Arabistan'ın hava savunma sistemlerindeki zafiyetleri yeniden gündeme getirdiğini belirtiyor. Saldırıların zamanlaması, küresel petrol piyasalarında arz endişelerini artırabilir. Brent petrol fiyatları saldırı haberinin ardından yüzde 2'ye varan artış gösterdi.
ASML ve Yapay Zeka Çağında Çip Talebi
Hollanda merkezli ASML, dünyanın en gelişmiş yarı iletken üretim ekipmanlarını üreten şirket konumunda. Şirket, yapay zeka uygulamalarına yönelik artan yatırımların çip talebini zirveye taşıdığını ve bu talebi karşılamakta zorlandığını açıkladı. ASML hisseleri bu açıklamanın ardından yüzde 3'ün üzerinde değer kazandı. Şirketin CEO'su, yapay zeka devriminin yarı iletken sektöründe yapısal bir dönüşüm yarattığını ve üretim kapasitesini artırmak için yeni yatırımlar planladıklarını söyledi. ASML'in müşterileri arasında TSMC, Samsung ve Intel gibi dev çip üreticileri bulunuyor. Yapay zeka sunucularına olan talep, özellikle yüksek performanslı çipler için litografi ekipmanlarına olan ihtiyacı artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar, Türkiye'nin enerji ithalatında önemli bir paya sahip olan bölgedeki istikrarsızlığı artırıyor. Petrol fiyatlarındaki olası yükseliş, Türkiye'nin cari açığını ve enflasyonu olumsuz etkileyebilir. Öte yandan ASML'in yapay zeka odaklı büyümesi, Türkiye'nin yarı iletken sektöründe attığı adımlar açısından da ders niteliğinde. Türkiye, çip üretiminde dışa bağımlılığını azaltmak için yatırımlarını hızlandırmalı ve jeopolitik risklere karşı enerji arz güvenliğini çeşitlendirmelidir.
