Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kara Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Oleksandr Şirski'yi savaşın 18. ayında görevden aldı. Resmi açıklamaya göre, Şirski'nin yerine Korgeneral Anatoliy Barhileviç atandı. Bu karar, Ukrayna'nın doğu cephesinde Rus kuvvetlerine karşı yürütülen operasyonlardaki stratejik değişiklik ihtiyacının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Savaş boyunca hem Ukrayna hem de Rusya ordularında çok sayıda generalin görevden alındığı biliniyor. İşte detaylar.
Gelişmenin arka planı
Şirski'nin görevden alınması, Ukrayna'nın Bahmut ve Avdiyivka bölgelerindeki savunma hatlarında yaşanan kayıpların ardından geldi. Özellikle Bahmut'ta Rus paralı asker grubu Wagner'in yoğun saldırıları karşısında Ukrayna birliklerinin bölgeden çekilmesi, askeri başarısızlık olarak yorumlanmıştı. Zelenskiy, yaptığı açıklamada, "Ordumuzun savaşın bu aşamasında yeni bir yaklaşıma ve liderliğe ihtiyacı var. Değişikliklerin savaşın gidişatına olumlu katkı sağlayacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.
Ukrayna'da savaşın başlangıcından bu yana en az 10 generalin görevden alındığı tahmin ediliyor. Bunlar arasında Güney Operasyon Bölgesi Komutanı Tümgeneral Andriy Kovalçuk ve Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Mykola Oleşçuk da bulunuyor. Rusya tarafında ise durum daha karmaşık. Rusya Savunma Bakanlığı, savaş sırasında en az 15 generali görevden aldı. Bunlardan bazıları doğrudan cephedeki başarısızlıklardan sorumlu tutulurken, bazıları ise lojistik ve moral bozukluğu gerekçesiyle değiştirildi. Özellikle 2022 sonbaharındaki Harkiv karşı taarruzu sonrası Rusya'da birçok generalin istifası veya görevden alınması dikkat çekmişti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu askeri değişiklikler, savaşın seyri üzerinde doğrudan etkili oluyor. Ukrayna'da yapılan değişikliklerin amacı, NATO standartlarına uygun bir komuta yapısı oluşturmak ve Batı'dan gelen silahların daha etkin kullanımını sağlamak. Rusya'da ise değişiklikler, savaşın uzaması ve askeri kayıpların artmasıyla birlikte Kremlin'in ordudaki kontrolü artırma çabası olarak yorumlanıyor. Batılı askeri analistler, sık sık yapılan görevden almaların askerler arasında moral bozukluğuna yol açabileceği uyarısında bulunuyor. ABD ve Avrupa Birliği, Ukrayna'ya verdikleri askeri desteği sürdürürken, Rusya'nın komuta kademesindeki bu istikrarsızlığın savaşın gidişatını etkileyebileceği belirtiliyor.
Öte yandan, her iki ülke de savaşın başından bu yana çok sayıda generalini cephede kaybetti. Ukrayna'nın en az 5 generali çatışmalarda hayatını kaybederken, Rusya'nın 10'dan fazla generali öldürüldü. Bu kayıplar, savaşın şiddetini ve her iki tarafın da komuta kademesinin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamında Karadeniz'de uyguladığı denge politikası ve Ukrayna ile Rusya arasındaki arabuluculuk rolü açısından önem taşıyor. Ukrayna ordusundaki değişikliklerin savaşın gidişatını etkileme potansiyeli, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Ayrıca, Türkiye'nin Ukrayna'ya verdiği Bayraktar TB2 ve diğer askeri destek, Kiev yönetiminin savaşı sürdürme kapasitesine katkı sağlıyor. Rusya'daki komuta değişiklikleri ise, Türkiye'nin Rusya ile yürüttüğü enerji ve savunma diplomasisinde dikkatle izlenmesi gereken bir unsur. Kısacası, bu askeri değişiklikler, Türkiye için hem Karadeniz'de istikrar hem de iki ülkeyle dengeli ilişkiler yürütme açısından kritik.
