Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, istihbarat raporlarına dayanarak Rusya'nın yeni ve büyük çaplı bir askeri saldırı hazırlığı içinde olduğunu bildirdi. Zelenskiy, Ukrayna'nın bu saldırıyı püskürtme kapasitesinin büyük ölçüde müttefiklerinin sağlayacağı silah ve mühimmata bağlı olduğunu belirtti. Açıklama, savaşın seyrini değiştirebilecek kritik bir dönemeçte geldi.
İstihbaratın İşaret Ettikleri ve Askeri Hazırlıklar
Zelenskiy'nin açıklaması, Rusya'nın cephe hattında son haftalarda artan askeri yığınağı ve Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik yoğun füze saldırılarıyla örtüşüyor. Ukrayna istihbaratı, Rus kuvvetlerinin doğu ve güney cephelerinde yeni taarruz grupları oluşturduğunu, ayrıca İran yapımı insansız hava araçları ve balistik füze stoklarını genişlettiğini tespit etti. Batılı askeri analistler, Rusya'nın ilkbahar aylarında geniş çaplı bir taarruz başlatabileceğini, bunun da Ukrayna'nın hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silahlarla desteklenmesini zorunlu kıldığını değerlendiriyor. Zelenskiy, "Eğer müttefiklerimiz taahhüt ettikleri silahları hızlıca ulaştırmazsa, önümüzdeki aylar çok daha zorlu geçebilir" diyerek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Ukrayna'nın elindeki mevcut savunma kapasitesi, Rusya'nın üstünlüğünü dengelemekten uzak. ABD ve Avrupa ülkelerinden gelen askeri yardımların bir kısmı iç siyasi tartışmalar nedeniyle gecikmiş durumda. Özellikle ABD Kongresi'nde onaylanması beklenen 60 milyar dolarlık yardım paketi aylardır bekletiliyor. Avrupa Birliği ise 2024 yılı içinde Ukrayna'ya 1 milyon top mermisi sağlama taahhüdünü henüz tam olarak yerine getirebilmiş değil. Zelenskiy, bu gecikmelerin cephede doğrudan kayıplara yol açtığını belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut: NATO ve Rusya Arasında Gerilim
Rusya'nın olası büyük saldırısı, yalnızca Ukrayna için değil, tüm Avrupa güvenlik mimarisi için ciddi bir tehdit oluşturuyor. NATO, son aylarda Doğu Avrupa'daki askeri varlığını güçlendirmiş, Romanya ve Polonya'ya ek birlikler konuşlandırmıştı. Ancak ittifak içinde Ukrayna'ya verilecek desteğin seviyesi konusunda görüş ayrılıkları sürüyor. Almanya ve Fransa, daha temkinli bir yaklaşım sergilerken, Polonya ve Baltık ülkeleri Kiev'e daha fazla silah ve hatta asker gönderilmesi çağrısı yapıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Batı'nın müdahalesini "doğrudan çatışma" olarak nitelendireceği uyarısında bulunmuştu. Bu durum, savaşın yatay ve dikey olarak genişleme riskini artırıyor.
Öte yandan, Rusya'nın saldırı hazırlığı, küresel enerji ve tahıl piyasalarını da yakından ilgilendiriyor. Ukrayna, dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarından biri; limanlarının ve altyapısının zarar görmesi, özellikle Afrika ve Orta Doğu ülkelerinde gıda güvenliği krizini derinleştirebilir. Avrupa'nın doğal gaz arz güvenliği ise halihazırda kırılgan. Rusya'nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırıları, Avrupa'da enerji fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın olası büyük saldırısı, Türkiye'nin Karadeniz ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni uygulayarak savaş gemilerinin geçişini kısıtlamış, böylece gerilimin Karadeniz'e sıçramasını engellemeye çalışmıştı. Ancak yeni bir taarruz dalgası, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü ve tahıl koridoru anlaşması gibi kritik girişimleri yeniden gündeme getirebilir. Ayrıca, Ukrayna'dan gelen tahıl sevkiyatının aksaması, Türkiye'nin gıda ithalatını ve fiyat istikrarını olumsuz etkileyebilir. NATO üyesi olarak Türkiye, müttefikleriyle ilişkilerini dengelemek zorunda kalacak.
