Kudüs'te yüzlerce Yahudi yerleşimci, İsrail polisinin yoğun güvenlik önlemleri altında Mescid-i Aksa'ya baskın düzenledi. Filistin kaynaklarına göre, yerleşimciler sabahın erken saatlerinde Eski Şehir'deki Dung Kapısı'ndan geçerek Harem-i Şerif'e girdi ve provokatif ritüeller gerçekleştirdi. Baskın sırasında Filistinlilerin bölgeye girişi kısıtlandı ve bazıları gözaltına alındı.
Baskının arka planı ve tırmanan gerilim
Mescid-i Aksa, Yahudiler tarafından Tapınak Tepesi olarak adlandırılan ve her iki taraf için de kutsal sayılan bir bölge. Yahudi yerleşimcilerin bu tür baskınları, özellikle Yahudi bayramları sırasında artış gösteriyor. Son yıllarda bu tür provokasyonlar, İsrail ile Filistinliler arasındaki gerilimi daha da artırdı. İsrail hükümeti, yerleşimcilerin ibadet özgürlüğünü savunurken, Filistinliler ve Ürdün gibi ülkeler bu eylemleri statükoya aykırı ve uluslararası hukuka ihlal olarak nitelendiriyor.
Baskın, Ramazan ayına denk gelmesi nedeniyle ayrıca hassasiyet taşıyor. Filistin Yönetimi, İsrail'in bu tür eylemlerine karşı uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı. İsrail polisi ise baskın sırasında herhangi bir şiddet olayının yaşanmadığını, güvenliğin sağlandığını iddia etti. Ancak görgü tanıkları, yerleşimcilerin Müslümanlara yönelik tahrik edici davranışlarda bulunduğunu ve bazı Filistinlilerin darp edildiğini öne sürdü.
Bu olay, son aylarda artan Filistin-İsrail çatışmalarının bir parçası olarak görülüyor. Batı Şeria'da yerleşimci saldırıları ve İsrail askerlerinin operasyonları nedeniyle onlarca Filistinli hayatını kaybetti. Mescid-i Aksa'daki baskınlar, bölgede yeni bir intifada korkusunu tetikliyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Mescid-i Aksa'ya yapılan baskınlar, sadece Filistin-İsrail meselesiyle sınırlı kalmayıp tüm Ortadoğu'yu etkiliyor. Ürdün, Mescid-i Aksa'nın koruyucusu sıfatıyla İsrail'e tepki gösterdi ve uluslararası toplumu göreve çağırdı. Türkiye, Suudi Arabistan ve diğer İslam ülkeleri de baskını kınayan açıklamalar yaptı. Birleşmiş Milletler, taraflara itidal çağrısında bulunurken, ABD yönetimi endişelerini dile getirdi ancak net bir yaptırım açıklamadı.
Bu tür provokasyonlar, İsrail'in bölgesel entegrasyon çabalarını da zora sokuyor. Son yıllarda İbrahim Anlaşmaları ile bazı Arap ülkeleriyle ilişkilerini normalleştiren İsrail, Filistin meselesindeki hassasiyet nedeniyle eleştiriliyor. Mescid-i Aksa baskınları, normalleşme sürecine ivme kazandıran ülkelerde kamuoyu baskısını artırabilir.
Öte yandan, bu olaylar radikal grupların işine yarıyor. Hamas ve diğer direniş grupları, baskınları gerekçe göstererek İsrail'e karşı saldırılarını meşrulaştırıyor. Bu da şiddet sarmalının derinleşmesine yol açıyor. Uluslararası toplum, iki devletli çözüm için çağrılarını yinelerken, sahadaki gerçeklik her geçen gün daha da karmaşıklaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mescid-i Aksa'ya yapılan baskın, Türkiye için doğrudan bir dış politika ve güvenlik meselesidir. Türkiye, Kudüs'ün ve Mescid-i Aksa'nın statüsüne tarihsel ve dini bağlarla bağlıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, her fırsatta Filistin davasını savunmakta ve İsrail'in provokasyonlarını kınamaktadır. Bu olay, Türkiye'nin İslam dünyasındaki liderlik iddiasını güçlendirebilir ve İsrail ile ilişkilerde yeni bir gerilim yaratabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgesel istikrar için arabuluculuk çabalarını zora sokabilir. Kamuoyunda ise büyük tepki uyandırması bekleniyor.
