Yemen Devlet Başkanı Reşad el-Alimi, Kızıldeniz'in batı kıyısında Husilere karşı toprak kaybının ardından yaptığı ilk konuşmada, Husi saflarından ayrılanlara af teklif etti ve halkı hükümet güçlerine katılmaya çağırdı. El-Alimi, ülkenin batı kıyısındaki stratejik bölgelerde yaşanan geri çekilmenin ardından ulusa seslenerek, Husilerin saflarından ayrılan herkesin affedileceğini ve yeniden topluma kazandırılacağını belirtti. Konuşma, Yemen hükümetinin son dönemdeki en büyük toprak kaybının ardından geldi.
Gelişmenin arka planı
Yemen'de yıllardır süren iç savaşta Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun desteklediği Yemen hükümeti, İran tarafından desteklenen Husi milisleriyle mücadele ediyor. Son aylarda Husi güçleri, batı Kızıldeniz kıyısında bulunan el-Hudeyde ve çevresindeki bölgelerde ilerleme kaydetmişti. El-Alimi'nin konuşması, hükümet güçlerinin bu bölgelerden çekilmesinin ardından moral bozukluğunu giderme ve yeni gönüllüler kazanma amacı taşıyor.
Reşad el-Alimi, 2022 yılında Yemen Cumhurbaşkanlığı Konseyi'nin başına getirilmişti. Abdrabbuh Mansur Hadi'nin istifasının ardından kurulan konsey, ülkenin farklı bölgelerinden grupları bir araya getirerek Husilere karşı birleşik bir cephe oluşturmayı hedefliyordu. Ancak iç anlaşmazlıklar ve ekonomik zorluklar, hükümetin etkinliğini sınırladı. El-Alimi'nin son konuşması, bu birleşik cepheyi güçlendirme çabası olarak yorumlanıyor.
Husi firarilerine af teklifi, Yemen hükümetinin psikolojik savaş stratejisinin bir parçası. Daha önce de benzer çağrılar yapılmış ancak somut sonuç alınamamıştı. Uzmanlar, Husilerin sıkı kontrolü ve ideolojik bağlılığı nedeniyle firar oranlarının düşük kalabileceğini belirtiyor. Yine de el-Alimi'nin çağrısı, hükümetin hala mücadeleye devam ettiği mesajını vermek açısından önemli.
Bölgesel ve küresel boyut
Yemen iç savaşı, bölgesel güçlerin vekalet savaşına dönüşmüş durumda. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen hükümetini desteklerken; İran, Husilere askeri ve mali yardım sağlıyor. Bu durum, Kızıldeniz'deki güvenlik dengelerini de etkiliyor. Husilerin son dönemdeki ilerlemesi, Suudi Arabistan'ın güney sınırlarında güvenlik endişelerini artırdı. Ayrıca, Kızıldeniz'deki deniz ticareti yolları için tehdit oluşturuyor.
Uluslararası toplum, Yemen'deki insani krizi yakından izliyor. Birleşmiş Milletler, ülkedeki iç savaşın milyonlarca insanı açlık ve hastalıkla karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Barış görüşmeleri ise yıllardır sonuçsuz kalmış durumda. El-Alimi'nin konuşması, barış sürecine dair bir umut vermiyor; aksine çatışmanın daha da derinleşebileceğine işaret ediyor.
Öte yandan, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları, küresel deniz ticaretini olumsuz etkiliyor. Son aylarda Husiler, İsrail bağlantılı gemilere yönelik saldırılar düzenleyerek bölgedeki gerilimi artırdı. Bu durum, ABD ve Avrupa ülkelerinin bölgeye askeri varlık göndermesine yol açtı. Yemen'deki gelişmeler, sadece ülke içi değil, küresel güvenlik açısından da kritik bir önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen'deki iç savaşta taraf olmamakla birlikte, bölgesel istikrarı yakından takip ediyor. Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları, Türkiye'nin deniz ticaret yollarını ve bölgesel ekonomik çıkarlarını etkiliyor. Husilerin saldırıları, Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticaret için risk oluşturuyor. Ayrıca, Yemen'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin körfez ülkeleriyle ilişkilerini de dolaylı olarak etkiliyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve BAE ile son dönemde ilişkilerini normalleştirme çabasında; Yemen'deki gelişmeler bu süreci etkileyebilir. İnsani yardımlar konusunda ise Türkiye, Yemen'e destek sağlamaya devam ediyor.
