Küresel yatırım bankası Morgan Stanley, yapay zeka (YZ) teknolojilerine yönelik finansmanın, önümüzdeki dönemde tüm kredi anlaşmalarının yüzde 15'ini oluşturacağını tahmin ediyor. Bu öngörü, YZ altyapısına yapılan dev yatırımların ve teknoloji şirketlerinin artan borçlanma ihtiyacının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, Diameter Capital Partners'ın kurucu ortağı ve yönetici ortağı Scott Goodwin'a göre, bankaların özel kredi fonları üzerindeki denetimini sıkılaştırması, iş geliştirme şirketlerini (BDC) en kaliteli kredilerini yazılım şirketlerine iskontolu satmaya zorlayabilir. Bu durum, özel kredi piyasasında rekabetin kızıştığına işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Morgan Stanley'in raporuna göre, yapay zeka odaklı kredi anlaşmaları, 2024'te toplam kredi hacminin yalnızca yüzde 5'ini oluştururken, bu oranın 2025 sonuna kadar yüzde 15'e yükselmesi bekleniyor. Bu büyümede, büyük teknoloji şirketlerinin YZ veri merkezleri, işlemciler ve bulut altyapısı gibi alanlara yaptığı yoğun yatırımlar etkili oluyor. Örneğin, Microsoft, Alphabet ve Amazon gibi devler, bu yıl için toplamda 200 milyar doların üzerinde sermaye harcaması planlıyor. Bu harcamaların büyük kısmı borçlanma yoluyla finanse ediliyor ve bu da kredi piyasasında YZ'nin payını artırıyor.
Ancak Goodwin'ın uyarısı, bu genişlemenin beraberinde bazı riskler getirdiğini gösteriyor. Bankalar, özel kredi fonlarına (private credit funds) karşı daha agresif bir tutum sergiliyor. Geleneksel bankalar, düzenleyici baskılar ve sermaye yeterliliği endişeleri nedeniyle yüksek riskli kredilerden kaçınırken, özel kredi fonları bu boşluğu doldurmuştu. Ancak şimdi bankalar, özellikle en kaliteli (birinci sınıf) kredilerde özel fonlarla rekabet etmeye başlıyor. Goodwin, BDC'lerin bu rekabet karşısında, en iyi kredilerini yazılım şirketlerine daha düşük faiz oranlarıyla satmak zorunda kalacağını, bunun da kâr marjlarını daraltacağını ifade etti.
BDC'ler, genellikle orta ölçekli şirketlere borç sağlayan ve halka açık olarak işlem gören yatırım fonlarıdır. Bu fonlar, son yıllarda özel kredi piyasasının en önemli oyuncuları haline gelmişti. Ancak Goodwin'a göre, bankaların yeniden devreye girmesi, BDC'lerin pazarlık gücünü azaltıyor. Bu durum, özel kredi piyasasında bir konsolidasyon dalgasını tetikleyebilir ve küçük oyuncuların büyük rakipler tarafından satın alınmasına yol açabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
YZ kredilerindeki bu patlama, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı değil. Avrupa ve Asya-Pasifik bölgelerinde de benzer bir eğilim gözlemleniyor. Özellikle Çin ve Singapur gibi ülkeler, YZ altyapısına büyük yatırımlar yapıyor. Ancak bu genişlemenin küresel finansal istikrar üzerindeki etkileri tartışılıyor. YZ sektörüne yönelik kredilerin hızla artması, bir balon oluşma riskini de beraberinde getiriyor. Eğer YZ yatırımları beklenen getiriyi sağlayamazsa, bu kredilerin geri ödenmesi sorunlu hale gelebilir ve bu durum küresel kredi piyasalarında zincirleme etkilere yol açabilir.
Öte yandan, bankaların özel kredi fonlarına karşı artan rekabeti, düzenleyicilerin dikkatini çekiyor. ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB), özel kredi piyasasının şeffaflığını artırmaya yönelik adımlar atıyor. Özellikle sistemik risk oluşturabilecek büyük fonların denetlenmesi gündemde. Bu gelişmeler, küresel finans mimarisinde köklü değişikliklere yol açabilir.
Goodwin'ın vurguladığı bir diğer nokta ise, yazılım şirketlerinin bu kredileri cazip bulması. Yazılım firmaları, genellikle yüksek büyüme potansiyeline sahip oldukları için, düşük faizli kredileri tercih ediyor. Ancak bu şirketlerin birçoğu henüz kârlı değil ve nakit akışları zayıf. Bu da kredi riskini artırıyor. Dolayısıyla, YZ kredilerindeki bu büyüme, aynı zamanda daha yüksek temerrüt riski anlamına geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, küresel kredi piyasalarındaki bu dönüşümden doğrudan etkilenebilir. Özellikle Türk bankalarının ve özel kredi fonlarının, uluslararası piyasalarda rekabet gücü azalabilir. YZ yatırımlarının finansmanı için Türkiye'nin de bu kredi imkanlarından yararlanma potansiyeli bulunuyor; ancak Türk şirketlerinin kredi notlarının düşük olması, bu fırsatı sınırlayabilir. Ayrıca, küresel kredi sıkılaşması, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini artırabilir ve cari açık üzerinde baskı yaratabilir. Diğer yandan, YZ teknolojilerine yönelik artan finansman, Türkiye'deki teknoloji girişimleri için yeni yatırım kanalları açabilir. Ancak bu, Türkiye'nin yatırım ortamını iyileştirmesine ve uluslararası yatırımcı güvenini kazanmasına bağlı.
