İngiltere'de etkili olan sıcak hava dalgası, eğitim sisteminde yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Artan sıcaklıklar nedeniyle birçok okul dersleri erken sonlandırmak zorunda kalırken, bazı veliler çocuklarının eğitiminin kesintiye uğramaması için okullara klima bağışlamaya başladı. Öğretmen sendikaları ise okul binalarının büyük bölümünün aşırı hava olaylarına karşı donanımlı olmadığı uyarısında bulunuyor.
Sıcak hava dalgası eğitimi tehdit ediyor
Birleşik Krallık'ta son yıllarda sıcak hava dalgalarının sıklığı ve şiddeti artarken, okullar bu duruma hazırlıksız yakalanıyor. Geleneksel olarak soğuk iklim için tasarlanan okul binaları, yaz aylarında aşırı ısınıyor ve sınıflar ders yapılamayacak hale geliyor. Bazı okullar öğle saatlerinde dersleri sonlandırırken, bazıları ise tamamen kapanmayı tercih ediyor. Özellikle altyapısı eski olan devlet okullarında durum daha kritik.
Veliler ise çözümü kendi imkanlarıyla bulmaya çalışıyor. Çeşitli bölgelerde veli birlikleri, bağış kampanyaları düzenleyerek sınıflara portatif klimalar alıyor. Londra'da bir ilkokulun veli derneği başkanı, "Çocuklarımızın sağlığı ve eğitimi için elimizden geleni yapıyoruz. Okul yönetiminin bütçesi yetersiz, biz de bir araya gelip klima aldık" dedi. Ancak bu durum, eğitimde eşitsizlikleri de derinleştiriyor; maddi durumu iyi olan velilerin okulları klimalı olurken, diğerleri sıcakla mücadele etmek zorunda kalıyor.
Öğretmen sendikaları hükümete çağrı yapıyor
Ulusal Öğretmen Sendikası (NEU) ve diğer eğitim sendikaları, hükümeti okul binalarının iklimlendirilmesi için acil bir plan yapmaya çağırıyor. Sendika sözcüsü, "Birleşik Krallık'taki okulların çoğu, sıcak hava dalgaları ve aşırı soğuklarla başa çıkabilecek şekilde inşa edilmedi. Bu durum öğrencilerin öğrenme kapasitesini ve sağlığını olumsuz etkiliyor" ifadelerini kullandı. Sendikalar, ayrıca öğretmenlerin sınıflarda 35 dereceyi bulan sıcaklıklarda ders anlatmak zorunda kaldığını ve bunun sağlık riski oluşturduğunu vurguluyor.
İklim değişikliğinin etkileriyle daha sık karşılaşılan Birleşik Krallık'ta, geçtiğimiz Temmuz ayında tarihin en sıcak günlerinden biri yaşanmıştı. Meteoroloji Ofisi verilerine göre, 40 santigrat dereceyi aşan sıcaklıklar kaydedilmişti. Bu tür aşırı hava olaylarının gelecekte daha yaygın olması bekleniyor.
Hükümet yetkilileri ise okulların iklimlendirilmesi için bütçe ayrıldığını, ancak çalışmaların yavaş ilerlediğini belirtiyor. Eğitim Bakanlığı, "Okul altyapısının iyileştirilmesi için 2 milyar sterlinlik bir fon ayrıldı. Bu fon kapsamında havalandırma ve gölgelendirme sistemleri de değerlendiriliyor" açıklamasını yaptı. Ancak sendikalar, bu miktarın yetersiz olduğunu ve daha kapsamlı bir eylem planına ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.
Küresel boyut: Eğitim iklim krizinden nasıl etkileniyor?
İngiltere'de yaşanan bu durum, aslında küresel bir sorunun parçası. Dünya genelinde aşırı sıcaklar, seller ve diğer iklim olayları eğitim sistemlerini tehdit ediyor. UNESCO verilerine göre, 2022 yılında dünya çapında 400 milyondan fazla öğrenci iklim kaynaklı okul kapanmalarından etkilendi. Gelişmekte olan ülkelerde durum daha vahim; okulların büyük çoğunluğunda ne klima ne de uygun havalandırma bulunuyor.
Bilim insanları, küresel sıcaklıkların artmaya devam etmesi halinde, eğitimin kesintiye uğrama riskinin daha da artacağı konusunda uyarıyor. Oxford Üniversitesi'nden iklim bilimci Prof. Richard Betts, "Eğitim binalarının iklim değişikliğine uyumlu hale getirilmesi artık bir lüks değil, zorunluluk" diyor. Uzmanlar, özellikle gelişmiş ülkelerdeki okulların dahi bu konuda yetersiz kaldığına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye de iklim değişikliğinin etkilerini yoğun şekilde hisseden ülkelerden biri. Akdeniz kuşağında yer alan ülkemizde sıcak hava dalgaları giderek daha sık ve şiddetli hale geliyor. Türkiye'deki birçok okul, özellikle Güneydoğu ve Akdeniz bölgelerinde, yaz aylarında aşırı sıcaklar nedeniyle ders yapmakta zorlanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu konuda bir eylem planı bulunmakla birlikte, birçok okulda klima ve uygun havalandırma sistemi eksik. İngiltere'deki bu gelişme, Türkiye'nin de okul altyapısını iklim değişikliğine karşı acilen gözden geçirmesi gerektiğini gösteriyor. Aksi halde, eğitimde fırsat eşitsizliği daha da derinleşecek ve öğrencilerin sağlığı risk altına girecek.
