Utah'ta yapılan yeni bir anket, seçmenlerin üçte ikisinin Başkan Donald Trump'ın 2017'de önemli ölçüde küçülttüğü Bears Ears ve Grand Staircase-Escalante ulusal anıtlarının eski sınırlarına kavuşturulmasını desteklediğini ortaya koydu. Anket, Trump'ın kararının ardından bölgede değişen kamuoyu eğilimini gözler önüne seriyor.
Anıtların Geçmişi ve Trump Kararı
Bears Ears ve Grand Staircase-Escalante, sırasıyla 2016 ve 1996 yıllarında ulusal anıt ilan edilmişti. Bears Ears, Barack Obama döneminde 1,35 milyon dönümlük bir alanı kapsayacak şekilde koruma altına alınmıştı. Grand Staircase-Escalante ise Bill Clinton tarafından 1,87 milyon dönüm olarak belirlenmişti. Ancak Aralık 2017'de Başkan Trump, her iki anıtın sınırlarını dramatik biçimde daralttı: Bears Ears yüzde 85, Grand Staircase-Escalante ise yüzde 51 oranında küçültüldü. Trump yönetimi, bu kararın yerel ekonomiyi güçlendireceğini ve enerji kaynaklarına erişimi artıracağını savundu.
Ne var ki, çevre örgütleri ve yerli kabileler karara sert tepki gösterdi. Beş kabile (Navajo, Hopi, Ute Mountain Ute, Uintah ve Ouray Ute ile Zuni) Bears Ears bölgesinin kutsal toprakları olduğunu belirterek dava açtı. Mahkemeler süreci devam ederken, kamuoyu baskısı da artarak sürdü.
Yeni Anketin Sonuçları
Utah merkezli bir sivil toplum kuruluşu tarafından yaptırılan ankete göre, katılımcıların yüzde 66'sı anıtların orijinal sınırlarına döndürülmesini istiyor. Sadece yüzde 24'lük bir kesim Trump'ın kararını destekliyor. Anket, farklı siyasi görüşlerden seçmenleri kapsıyor ve özellikle bağımsızlar ile genç seçmenler arasında güçlü bir koruma eğilimi olduğunu gösteriyor. Bu sonuçlar, bölgede doğal ve kültürel mirasın korunmasına yönelik artan bir bilinç olduğunu ortaya koyuyor.
Anketin sponsoru olan kuruluş, sonuçların Utah halkının iradesini yansıttığını ve karar alıcıların bu talebi dikkate alması gerektiğini vurguladı. Öte yandan, anıtların küçültülmesini savunan gruplar, anketin metodolojisini sorgulayarak sonuçların abartılı olduğunu öne sürüyor. Ancak bağımsız gözlemciler, anketin geniş katılımlı ve tarafsız olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, yalnızca Utah'ı değil, tüm ABD'yi ve dünyayı ilgilendiren bir doğa koruma tartışmasının parçası. Trump'ın anıtları küçültme kararı, federal koruma alanlarının geleceği konusunda ulusal bir tartışmayı alevlendirdi. Biden yönetimi, göreve geldikten sonra anıtların sınırlarını yeniden genişletme sinyali verdi ancak henüz somut bir adım atılmadı. Utah anketi, bu konuda kamuoyunun Biden'ı desteklediğini gösteriyor.
Dünya genelinde doğal alanların korunması, iklim kriziyle mücadelenin kritik bir parçası. Ulusal anıtlar, biyolojik çeşitliliği korumanın yanı sıra karbon yutakları işlevi görüyor. Trump'ın kararı, bu ekosistem hizmetlerini riske atmıştı. Yeni anket, halkın çevre koruma politikalarına verdiği önemi göstererek, diğer ülkelerdeki benzer tartışmalara da ışık tutuyor. Örneğin, Brezilya'da Amazon'daki korunan alanların statüsü, Avrupa'da ise doğa koruma yasaları sık sık tartışma konusu oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, doğal ve kültürel mirasın korunması konusunda benzer zorluklarla karşı karşıya. Ülkemizde de milli parklar, tabiatı koruma alanları ve özel çevre koruma bölgeleri zaman zaman kalkınma projeleri nedeniyle daraltılıyor veya statüleri değiştiriliyor. Utah'taki bu anket, kamuoyunun koruma yönündeki talebinin güçlü olduğunu gösteriyor; bu da Türkiye'deki karar alıcılar için bir referans olabilir. Ayrıca, iklim değişikliğiyle mücadelede orman ve doğal alanların korunması, Türkiye'nin uluslararası taahhütleri açısından da kritik. Kamuoyu baskısının politika değişikliğine yol açabileceği mesajı, çevre hareketleri için umut verici. Türkiye, benzer şekilde doğa koruma alanlarını genişleterek hem ekosistem sağlığını hem de uluslararası itibarını güçlendirebilir.
