Ürdün, İsrail'in Kudüs'teki Mescid-i Aksa ve Kubbetü's-Sahra külliyesini devralma girişiminin 'yakın bir tehdit' oluşturduğu uyarısıyla acil toplantı düzenledi. Ürdün Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, bu adımın 'dini bir çatışmayı tetikleyebileceği' belirtilirken, bölgesel ve uluslararası tansiyonun yükseldiği bir dönemde taraflara itidal çağrısı yapıldı. Toplantı, İsrail'in kutsal mekandaki statükoyu değiştirmeye yönelik son adımlarının ardından geldi ve bölgedeki Müslüman ülkelerin tepkisini çekti.
Kudüs'te Statüko Tartışması
Mescid-i Aksa Külliyesi, Müslümanların ilk kıblesi ve üçüncü kutsal mekânı olmasının yanı sıra, Yahudiler tarafından da Tapınak Tepesi olarak kabul ediliyor. 1967'den bu yana İsrail işgali altında olan bölgede, Ürdün Vakıflar Bakanlığı'nın yönetimindeki statüko anlaşması, bölgenin İslami vakıflara ait olduğunu ve Müslümanların ibadetine açık olduğunu öngörüyor. Ancak son dönemde İsrailli aşırı sağcı siyasetçilerin ve yerleşimci grupların külliyeye yönelik artan baskınları ve ibadet talepleri, statükonun değişeceği endişelerini artırıyor.
Ürdün Kralı II. Abdullah'ın kısa süre önce yaptığı açıklamada, Kudüs'teki kutsal mekânların korunmasının 'kırmızı çizgi' olduğunu vurgulaması, bu konudaki hassasiyeti gözler önüne seriyor. Ürdün'ün ev sahipliğinde gerçekleşen acil toplantıda, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Arap Ligi üyesi ülkelerin temsilcilerinin yanı sıra Filistin yönetimi de hazır bulunuyor. Toplantıda, İsrail'e yönelik uluslararası baskının artırılması ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde acil oturum çağrısının yapılması kararları alındığı bildirildi.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Bu gelişme, İsrail ile Hamas arasında ateşkesin sağlanmasına yönelik uluslararası çabaların sürdüğü bir dönemde yaşanıyor. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde ilerleme kaydedilirken, Kudüs'teki bu yeni gerginlik, barış sürecini olumsuz etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor. Bölgedeki uzmanlar, Mescid-i Aksa'ya yönelik olası bir müdahalenin yalnızca Filistin'de değil, dünya genelindeki Müslüman toplumlarda geniş çaplı protestolara ve güvenlik risklerine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İsrail tarafından ise resmi bir açıklama yapılmazken, Başbakanlık ofisinin 'mevcut düzenin korunacağı' yönünde güvence verdiği aktarılıyor. Ancak İsrail'deki koalisyon hükümetinin aşırı sağcı üyeleri, Kudüs'te egemenliğin artırılması gerektiğini savunarak hükümet üzerinde baskı kuruyor. Bu durum, İsrail'in iç siyasetindeki kutuplaşmanın dış politikaya yansıması olarak yorumlanıyor ve bölgedeki gerginliği daha da artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği ve Kudüs'ün statüsüne ilişkin hassasiyetini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, daha önceki dönemlerde Mescid-i Aksa'ya yönelik her türlü tehdide karşı açık bir duruş sergilemiş ve İslam dünyasının birleşik bir tavır alması gerektiğini vurgulamıştı. Bu bağlamda, Ürdün'ün acil toplantısına ve alınacak kararlara Türkiye'nin desteği kritik önem taşıyor. Ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk misyonu ve İslam ülkeleriyle olan ilişkileri, Kudüs'teki olası bir krizin bölgesel savaşa dönüşmesini önlemede önemli bir rol oynayabilir. Türkiye'nin, Filistin halkının haklarını koruma ve uluslararası hukukun üstünlüğü çerçevesinde yürüttüğü diplomasi, bu tür kriz dönemlerinde daha da belirleyici hale geliyor.
