Dünyanın en yüksek 14 zirvesine en hızlı tırmanış rekorunu kıran ünlü Nepalli dağcı Nirmal Purja, Pakistan'ın kuzeyindeki Nanga Parbat Dağı'na düzenlediği keşif sırasında meydana gelen çığ felaketinde hayatını kaybetti. Purja'nın dağcılık şirketi Elite Exped, 1 Ağustos Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Purja ile birlikte dokuz kişinin daha çığda yaşamını yitirdiğini doğruladı. Olay, dünya dağcılık camiasını yasa boğarken, Pakistan hükümeti ve ordu ekipleri bölgede arama kurtarma çalışmalarını sürdürüyor.
Nanga Parbat'taki Felaket
Nirmal Purja, 2019 yılında 8.000 metrenin üzerindeki 14 zirveyi sadece 6 ay 6 günde tırmanarak dünya rekoru kırmıştı. Bu başarısıyla Nepal'in ulusal kahramanları arasına giren Purja, aynı zamanda K2'nin kış tırmanışını ilk kez gerçekleştiren ekipte de yer almıştı. Elite Exped'in kurucusu olan Purja, bu kez Nanga Parbat'ın 'Killer Mountain' olarak bilinen zirvesine tırmanış için bölgedeydi.
Pakistan'ın Gilgit-Baltistan bölgesinde bulunan ve 8.126 metre yüksekliğiyle dünyanın dokuzuncu en yüksek dağı olan Nanga Parbat, zorlu hava koşulları ve sık sık yaşanan çığlarla ünlü. Yetkililer, çığın Cuma gecesi saat 21:00 sularında meydana geldiğini, ancak kötü hava koşulları nedeniyle arama kurtarma ekiplerinin olay yerine ancak sabah ulaşabildiğini açıkladı. Şu ana kadar 10 cesedin çıkarıldığı, bazı dağcıların ise hala kayıp olduğu bildiriliyor.
Dağcılık Dünyasında Büyük Kayıp
Purja'nın ölümü, hem Nepal hem de uluslararası dağcılık camiasında derin üzüntü yarattı. Nepal Başbakanı K.P. Sharma Oli yayınladığı mesajda, 'Nirmal Purja, ülkemizin gururu ve dağcılık dünyasının efsanesiydi. Bu kayıp hepimiz için büyük bir acı.' ifadelerini kullandı. İngiliz Dağcılık Konseyi de Purja için taziye mesajı yayınladı ve onun 'neslinin en büyük dağcılarından biri' olduğunu belirtti.
Purja, özellikle 'Project Possible' adlı projesiyle tanınıyordu. Bu proje kapsamında 14 zirveye tırmanarak hem hız rekoru kırmış hem de oksijen tüpü kullanmadan en yüksek sekiz dağı tırmanan ilk kişi olmuştu. Ayrıca, 2018'de Nepal'in en seçkin sivil ödülü olan Nepal Yıldız Nişanı'na layık görülmüştü. Purja'nın cesedinin Nepal'e getirilmesi için çalışmaların devam ettiği belirtiliyor.
Pakistan'daki dağcılık seferleri, bölge ekonomisi için önemli bir gelir kaynağı. Ancak Nanga Parbat, geçmişte de çok sayıda can kaybına sahne oldu. 1953'te ilk başarılı tırmanıştan bu yana 30'dan fazla dağcı bu dağda hayatını kaybetti. Son olarak 2022'de üç dağcı, zirve sırasında meydana gelen çığda yaşamını yitirmişti. Bu tür kazalar, dağcılık güvenliği ve iklim değişikliğinin yarattığı artan riskler konusundaki tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu trajik olay, Türk dağcılık topluluğu ve Türkiye'nin bölgeye yönelik dış politikası açısından dolaylı ama önemli bir anlam taşıyor. Pakistan'ın kuzeyindeki dağlık bölgeler, Türk dağcıların sıklıkla tercih ettiği rotalar arasında yer alıyor. Ayrıca, Türkiye ile Pakistan arasındaki köklü dostluk bağları, bu tür felaketlerde karşılıklı dayanışma duygusunu güçlendiriyor. Olay, yüksek irtifa tırmanışlarının risklerini yeniden gündeme getirirken, Türkiye'nin arama-kurtarma ve afet yönetimi alanındaki deneyiminin bölgesel iş birlikleri için önemini de ortaya koyuyor. Öte yandan, Nirmal Purja'nın küresel bir figür olması, dağcılık turizmine dayalı ekonomilerin kırılganlığını gözler önüne seriyor ve Türk turizm sektörünün de benzer risklere karşı hazırlıklı olması gerektiğini hatırlatıyor.
