Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da yaşayan Bedevi topluluklarına yönelik uygulamalarının “etnik temizlik” olarak nitelendirilebileceğini ve bu politikaların Filistin topraklarının ilhakını hızlandırmayı amaçladığını belirtti. Örgütün yayımladığı kapsamlı raporda, İsrail güçlerinin Bedevi köylerini zorla boşalttığı, evleri yıktığı ve bu toplulukları belirlenmiş, gözetim altındaki bölgelere sürdüğü ifade edildi. Raporda ayrıca bu eylemlerin uluslararası hukuku ihlal ettiği ve savaş suçu teşkil edebileceği vurgulandı.
Bedevilere Yönelik Sistematik Baskı
Rapora göre, İsrail 1967'den bu yana Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 60'ını kontrol ediyor ve bu bölgede yaşayan yaklaşık 30 bin Bedevi, İsrail yerleşim birimlerinin genişlemesi ve askeri bölgelerin oluşturulması nedeniyle sürekli yer değiştirmek zorunda kalıyor. Örgüt, özellikle Doğu Kudüs çevresindeki Ebu Dis, El-Ezariye ve Cebel El-Baba gibi bölgelerdeki Bedevi topluluklarının hedef alındığını belirtti. Amnesty, İsrail'in bu politikalarının “ayrımcı” olduğunu ve Filistinlilerin topraklarından koparılmasını amaçladığını savunuyor. Raporda ayrıca İsrail'in uluslararası toplumun uyarılarına rağmen Batı Şeria'daki yerleşim birimlerini genişlettiği ve bu durumun iki devletli çözümü imkansız hale getirdiği ifade edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İsrail-Filistin çatışmasının en hassas noktalarından birine işaret ediyor. İsrail, Bedevi topluluklarının yerlerinin değiştirilmesinin “güvenlik ihtiyaçları” ve “altyapı projeleri” nedeniyle yapıldığını savunurken, insan hakları örgütleri bu eylemlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu söylüyor. ABD ve Avrupa Birliği gibi aktörler daha önce benzer konularda İsrail'i eleştirmiş ancak somut yaptırımlardan kaçınmıştı. Raporda ayrıca İsrail'in 2018'de kabul ettiği “Yahudi ulus devleti yasası”nın azınlık haklarını ihlal ettiği belirtiliyor. Bu durum, Ortadoğu'da barış sürecini daha da karmaşık hale getiriyor ve bölgesel istikrarsızlığı körüklüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde tarihsel olarak Filistinlilerin yanında yer alan ve İsrail'in işgal politikalarını eleştiren bir ülke konumundadır. Bu rapor, Ankara'nın İsrail'e yönelik diplomatik baskıyı artırması için yeni bir zemin oluşturabilir. Türkiye, özellikle Kudüs ve Batı Şeria'daki Filistin varlığını koruma yönündeki söylemini güçlendirebilir. Ayrıca, bedevi topluluklarının durumu, Türk kamuoyunda insan hakları ihlallerine yönelik hassasiyeti artırabilir ve bu durum Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda daha aktif bir rol üstlenmesine yol açabilir. Bölgesel düzeyde ise, bu tür raporlar Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde normalleşme sürecini zorlaştırabilir.
